Printervriendelijke versie van dit artikel Neem verantwoordelijkheid. Transparantie, Informatie en Match!
Evaluatie kernprocedure 2009
Net als in 2008 hebben problemen rond de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs dit voorjaar veel emoties en discussies opgeleverd. Nog meer dan in 2008 bleken de wensen van ouders en leerlingen niet aan te sluiten op de capaciteit en de procedures. Dit leidde tot protestbrieven, e-mails, telefonades, publiciteit, verhitte discussies onder meer in de commissie onderwijs van de gemeenteraad en een rechtszaak. Duidelijk is in elk geval dat het aantal leerlingen en ouders dat betrokken geraakt is bij loting veel groter is dan in 2008.

Steun
OCO ondersteunt zowel ouders met vragen als ouders die actie voeren waar mogelijk. OCO streeft er naar om de mening van deze ouders op een goede manier te verwerken in de evaluatie van de Kernprocedure. Dat sluit aan bij de acties die OCO al eerder ondernam en vastlegde in de pamfletten Vriend of Vijand? en Maak plaats voor talent! OCO heeft ook nu het initiatief genomen om ouders bijeen te brengen om te discussiëren over verbeteringen en veranderingen. Na een brainstorm in kleine kring is in een openbaar debat op 26 mei 2009 een aantal plannen en suggesties besproken. OCO spant zich in om deze bij de vereniging OSVO (schoolbesturen voortgezet onderwijs) en de gemeente bespreekbaar te krijgen.

Verantwoordelijkheid toelating
De toelating tot de school voor voortgezet onderwijs is wettelijk een verantwoordelijkheid van het schoolbestuur. De manier waarop die toelating in Amsterdam wordt uitgevoerd is vastgelegd in een convenant waarin de schoolbesturen van zowel voortgezet onderwijs als het basisonderwijs en de gemeente Amsterdam afspraken hebben gemaakt. In dat convenant is een taakverdeling gemaakt waarbij sommige taken uitgevoerd worden door de gemeente (voorlichting, automatisering en geschillenregeling). Deze taakverdeling leidt er toe dat veel communicatie verzorgd wordt door de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van de gemeente. De betrokken ouders ervaren daarmee de gemeente als een aan te spreken partij. Daarom lijkt de mededeling van de wethouder en zijn ambtenaren dat zij geen verantwoordelijkheid dragen voor de toelating in tegenspraak met de werkelijkheid die de ouders ervaren.

Verantwoordelijkheid capaciteit
Een ander vraagstuk bij het beoordelen van de verantwoordelijkheden speelt ten aanzien van de beschikbare capaciteit. Als de gemeentelijke vertegenwoordigers het beleid uitleggen benadrukken zij de verantwoordelijkheid van de schoolbesturen. Maar tegelijkertijd wordt ook de aandacht gevestigd op de wenselijkheid van een goed gespreid aanbod over de stad, over de regiofunctie die de stad vervult, over de wenselijkheid van een afspiegeling van de bevolking van de stad in de scholen en tenslotte over de taak die de stad heeft in het overleg met de schoolbesturen over de regionale planning van de onderwijsvoorzieningen. Kortom, de gemeente heeft wel degelijk opvattingen en rollen te vervullen op dit terrein. De mededeling dat de gemeente niet verantwoordelijk is schept dan tenminste verwarring.

Afspraak?
Een derde probleem rond de verantwoordelijkheden speelt tussen de schoolbesturen. Een convenant is een vrijwillige afspraak. En de zwakte van die afspraak is in de afgelopen maanden duidelijk gebleken. Scholen blijken zich niet aan de afspraken te houden in allerlei situaties en het is niet goed mogelijk hen daar op aan te spreken. De overkoepeling van de schoolbesturen, de vereniging OSVO, wil of kan niet ingrijpen. Dat is een niet uit te leggen situatie, ook omdat ouders ondertussen gebonden blijven aan de afspraken in de Kernprocedure.

Helderheid scheppen
OCO meent dat aan deze onduidelijkheden en vrijblijvendheid een einde moet worden gemaakt. De verantwoordelijke bestuurders van de gemeente en de schoolbesturen hebben de plicht hier duidelijkheid te scheppen. OCO pleit er voor dat er een transparante afspraak gemaakt wordt: de schoolbesturen maken afspraken en dragen daarmee de uitvoering van de toelating over aan OSVO, die daarop aanspreekbaar is. Die aanspreekbaarheid moet onder meer tot uitdrukking komen in een verslag van de Kernprocedure dat direct na de afronding in mei openbaar gemaakt wordt.
En de gemeente is of betrokken uitvoerder, die daarop ook beleidsmatig aanspreekbaar is, of niet verantwoordelijk en niet betrokken bij de uitvoering. Natuurlijk kan de gemeente zich niet onttrekken aan de algemene bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de goede gang van zaken in de stad. In die zin blijft de gemeente altijd partij.

Loting
Tijdens de discussie in dit voorjaar is een aantal problemen rondom loting naar voren gekomen die om een oplossing schreeuwen.
  • De regel dat iedere leerling zich maar op één school tegelijk mag meeloten leidt tot een suboptimale matching van aanbod en vraag. Een ander systeem, dat technisch betrekkelijk eenvoudig hanteerbaar is, kan er voor zorgen dat vraag en aanbod veel verfijnder bij elkaar gebracht kunnen worden.
  • De onvolkomen informatiepositie van de scholen voor voortgezet onderwijs, onbekendheid met het werkelijk benodigde en het werkelijk beschikbare aantal plaatsen, leidt tot beslissingen die op zijn minst onrechtvaardig lijken. Scholen maken een beperkt aantal plaatsen bekend, maar blijken dan in een later stadium toch meer plekken te hebben waardoor ouders en leerlingen op het verkeerde been worden gezet.
  • Het gehele proces werkt als een black box voor ouders en leerlingen, terwijl het mogelijk zou moeten zijn veel meer transparantie en communicatie te bieden waardoor ouders en leerlingen veel beter voorbereid worden op mogelijke beslissingen.
  • Er is grote onduidelijkheid over de positie van leerlingen uit Amstelveen en andere buurgemeenten in de regio. Deze moet tenminste verhelderd worden.
  • De communicatie tijdens het proces is stroef.


Onderzoek naar matching
OCO pleit er voor dat een onderzoek wordt gestart naar een nieuw matchingsysteem binnen het kader van de Kernprocedure waarin wensen van vragers (ouders en leerlingen) en mogelijkheden van aanbieders (scholen) beter op elkaar afgestemd worden. Meer keuze mogelijkheden zullen voorspelbaar leiden tot een betere spreiding van de leerlingen. Met een veel grotere kans om aan te sluiten op de wensen, ook als er niet voldoende ruimte is om aan de eerste wens te voldoen. Dat nieuwe matchingsysteem zal er ook toe kunnen leiden dat een inhoudelijke verbetering van de schoolkeuze kan optreden omdat deze meerdimensionaal kan worden. Bovendien kan in een dergelijk systeem ook de informatiepositie van de scholen verbeterd worden, zodat eerder bekend is waar capaciteit nodig is. Dit onderzoek moet zo worden uitgevoerd dat in september 2010 volgens een nieuwe methode gewerkt kan worden.

Actie
Actie is geboden op twee fronten:
  • aanbieden van genoeg onderwijscapaciteit van voldoende kwaliteit dat voldoet aan de vraag van onderwijsconsumenten;
  • èn verbetering van de Kernprocedure.


Een uitgebreide toelichting en een aantal praktische verbeterpunten heeft OCO uitgewerkt in een aparte brief aan OSVO en gemeente.
Download  Pamflet nr5  (PDF-bestand à 0,2 MB)
Reacties
geplaatst 15-06-2009 om 11:40 | door Ferdi Ploeger
Recentelijk lopen meer mensen die hun zoon of dochter geplaatst willen krijgen op een school voor voortgezet onderwijs aan tegen de Kernprocedure.

De Kernprocedure is een afspraak die de scholen onderling hebben gemaakt voor het toelaten van leerlingen. Scholen hebben onderling afgesproken alleen toe te laten volgens de regels van de Kernprocedure. Het doel van de Kernprocedure is het tegengaan van voortijdig schoolverlaten door leerlingen direct op de 'juiste' school te plaatsen. Bijkomend voordeel voor scholen is dat zij verlost zijn van de administratieve rompslomp van de overaanmeldingen.

Ouders die bezwaar maken tegen een afwijzing van hun kind kunnen door de scholen, eenvoudig verwijzend naar de Kernprocedure, in de hoek worden gezet. Rechters beoordelen besluiten van scholen (om niet toe te laten) 'marginaal' (niet inhoudelijk) maar kijken globaal of een besluit goed tot stand is gekomen. Het ergste dat een school kan overkomen is dat hun besluit door de rechter vernietigd wordt. Maar ook dan hoeft de school niet toe te laten want dan blijft de situatie zoals diewas voor de vernietiging van het besluit: 'de leerling is niet toegelaten'. De school zal in zo'n geval van de rechter de opdracht krijgen een nieuw besluit te nemen.

Ouders die de weg inslaan van bezwaar maken en een gang naar de rechter overwegen moeten er rekening mee houden dat zij geen kans maken voor de rechter hun gelijk te krijgen: Ouders maken grote kans door vormfouten of termijnoverschrijdingen 'niet ontvankelijk' te worden verklaard. Tegen een school procederen kost vveel geld en inspanning. Als er al een besluit van de school wordt vernietigd dan kan de school door een tandje bij te zetten in het volgend besluit de rechter wel overtuigen. Doordat de procedure lang duurt - scholen zullen maximaal tijd rekken om een (nieuw) besluit te nemen – komt de leerling in conflict met de leerplichtwet en zal doorgaans dan maar naar een andere school gaan. Het vraagt wel heel veel van ouders om in zo'n geval te willen doorprocederen.

De gemeente coordineert de afspraken omdat zij een wettelijke verantwoordelijkheid en dus belang heeft in het maken van die afspraken (de 'RMC'-functie, (2001-Staatsblad 636)). De scholen doen maar al te graag mee omdat ze voor de afspraken die zij maken een 'premie' krijgen van ongeveer 2000 euro. De scholen blijven door de Kernprocedure ook verschoond van 'zorgleerlingen': die worden door de Kernprocedure gedwongen naar Praktijkscholen of het Voortgezet Speciaal Onderwijs te gaan.

De Kernprocedure is in strijd met de wetgeving! Toelating tot voortgezet onderwijs is geregeld in artikel 3 en 4 van het Inrichtingsbesluit WVO. Deze twee artikelen geven voor verschillende categorieen leerlingen regelgeving over toelaten. Een belangrijke bepaling is het vijfde lid van artikel 4 dat zegt dat scholen 'met een gemeenschappelijk eerste leerjaar met een school voor vbo' (dat zijn scholen met een vmbo-basis of kadergerichte leerweg of met een vmbo-gemengde leerweg) GEEN geschiktheidsonderzoek mogen doen en dat ten grondslag leggen aan hun beslissing tot toelaten.

De Kernprocedure noemt voor de verschillende schooltypen (vmbo basis t/m vwo) een minimum vereiste cito-score die nodig is en eist, indien een cito-score ontbreekt een toelatingsexamen.

Verwijzen naar de eisen van de Kernprocedure is in het verleden door de rechtbank Amsterdam reden geweest om het besluit van enkele scholen te vernietigen en de scholen op te dragen een nieuw besluit te nemen.

De scholen hebben vervolgens opnieuw een besluit genomen en, eieren voor hun geld kiezend, 'besloten' dat de Kernprocedure NIET mag worden toegepast om een leerling te weigeren. Interessant is dat een van de besluiten genomen door het bevoegd gezag van het Calandlyceum. Dat was destijds het Dagelijks Bestuur van het stadsdeel Osdorp van de gemeente Amsterdam. Dat het Calandlyceum en de gemeente daarna gewoon doorging met het hanteren van de Kernprocedure bewijst dat de gemeente zich bewust is van de onaantastbaarheid van haar positie.

Het conflict over niet-toelaten ging destijds over een leerling met een handicap. Interessant is te merken dat steeds meer leerlingen, nu zonder handicap, ook aanlopen tegen de onredelijkheid van de Kernprocedure en de arrogantie van gemeente en scholen.
.
Jouw reactie
» Het regelement
Ander plaatje tonen