Mag een school een aanmelding weigeren omdat een kind ondersteuning nodig heeft?

Soms krijgen ouders van school te horen wanneer ze hun kind aanmelden: ‘Wij kunnen de aanmelding niet in behandeling nemen. De ondersteuning die uw kind nodig heeft kunnen wij niet bieden.’
Scholen moeten echter eerst onderzoeken welke ondersteuning precies nodig is, en zorgen dat er een passende onderwijsplek is voor iedere leerling die wordt aangemeld en extra ondersteuning nodig heeft. Een aanmelding weigeren in behandeling te nemen mag niet zomaar.

Aanmelding en onderzoek

Als u uw kind aanmeldt op school, bijvoorbeeld bij de start op de basisschool of na een verhuizing naar Amsterdam, zal de school vragen of uw kind extra ondersteuning nodig heeft. Dat kan ondersteuning zijn omdat uw kind bijvoorbeeld gebruik maakt van een rolstoel, een autisme spectrum stoornis heeft of een verstandelijke beperking. De school is sinds de invoering van passend onderwijs verplicht om vervolgens te kijken welke ondersteuning er precies nodig is, en of de school deze ondersteuning kan bieden. Als de school deze ondersteuning niet kan bieden, ook niet met hulp van buitenaf, dan gaat de school met u in gesprek over een mogelijke andere school.

De school heeft de verantwoordelijkheid om te zorgen dat er voor uw kind een passende onderwijsplek komt. De school heeft zes weken de tijd voor het doen van het onderzoek, voordat ze met een aanbod moeten komen. In lastige situaties kunnen ze die periode met vier weken verlengen. Is er dan nog steeds geen passend aanbod, dan is de school verplicht de leerling zelf een plek te geven totdat dat passend aanbod wel is gevonden.

Aanmelding in de praktijk

In de praktijk komt het regelmatig voor dat scholen zeggen dat ze een aanmelding niet in behandeling kunnen nemen. De ondersteuning die een leerling nodig heeft zou te ingewikkeld of te zwaar zijn. Soms wordt dit bijvoorbeeld gezegd tijdens een open dag of een kennismakingsgesprek. Ook kan het zijn dat de school na de aanmelding een brief stuurt waarin ze tegen ouders zeggen dat ze op zoek moeten gaan naar een andere school.
Hoewel dit dus in de praktijk gebeurt, handelt de school hierbij niet volgens de wet. Volgens de wet moet de school immers eerst onderzoek doen, en zelf zorgen voor een passende onderwijsplek. Tegen ouders vooraf al zeggen ‘Uw kind past hier niet’ mag dus niet.
Uit onderzoek van de Algemene Vereniging van Schoolleiders (AVS) uit 2015 bleek dat veel scholen inderdaad bewust of onbewust zich niet aan de wettelijke zorgplicht hielden.

Wat te doen als de aanmelding van uw kind wordt geweigerd?

Als uw kind informeel wordt geweigerd, bijvoorbeeld in een kennismakingsgesprek of op een open dag, dan hoeft u hier niets mee te doen. U kunt gewoon de stappen zetten om uw kind formeel aan te melden. U volgt de inschrijfprocedure van de school die vaak te vinden is op de website van de school of de schoolgids. De school moet zich ook aan deze regels houden. U kunt er wel voor kiezen om de school erop te wijzen dat ze u verkeerd geïnformeerd hebben. Hierover kunt u een klacht indienen.
Wanneer u te horen krijgt dat de schriftelijke aanmelding van uw kind wordt geweigerd in verband met de ondersteuningsvraag, is het belangrijk om te zorgen dat u dit ook schriftelijk bevestigd krijgt van school. Vervolgens kunt u bezwaar maken tegen het besluit van de school. Hiervoor verwijst u naar de zorgplicht en dat de school niet op basis van een ondersteuningsvraag een aanmelding kan weigeren. Twijfelt u of een aanmelding geweigerd wordt vanwege de ondersteuning, of wat nu de status is van de aanmelding, is het altijd goed om schriftelijk bevestiging te vragen aan de school.

Wanneer mag een school wel een aanmelding weigeren?

Een school mag dus een leerling met een extra ondersteuningsbehoefte pas weigeren als ze onderzoek gedaan hebben, en er in overleg met ouders een passend onderwijsaanbod op een andere school beschikbaar is. Er zijn een aantal situaties waarin een school een aanmelding wel kan weigeren, en de zorgplicht niet van toepassing is. Het reguliere aanmeldingsbeleid van een school telt voor alle leerlingen, dus ook voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben. Bijzondere scholen kunnen bijvoorbeeld leerlingen soms weigeren, als ouders de grondslag van de school niet onderschrijven. Voor aanmelding op een school voor voortgezet onderwijs moet de school zich baseren op het schooladvies van de basisschool. Ook als een school aantoonbaar vol is, kunnen ze de leerling weigeren en heeft de school geen zorgplicht.

Vervolgstappen

De school zal op basis van het bezwaar mogelijk een ander besluit nemen of in gesprek gaan waarom het besluit niet wordt aangepast. Mogelijk komt u gezamenlijk tot de conclusie dat de ondersteuning op een andere school beter past. Een andere optie is dat de school eerst verder onderzoek gaat doen. Komt u er samen met school echt niet uit, dan kunt u een aantal vervolgstappen zetten. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld advisering door een onderwijsconsulent of het voorleggen van het geschil aan de geschillencommissie passend onderwijs.
OCO kan helpen om met u mee te denken wat het beste past bij uw situatie.