Mag ik een geluidsopname maken van een gesprek op school?

Regelmatig hoort OCO van ouders dat zij een geluidsopname maken van een gesprek met school. Vaak hebben de ouders de school niet van te voren om toestemming gevraagd. Mogen gesprekken zonder toestemming opgenomen worden? Als u zelf deelnemer aan het gesprek bent wel.

Verboden gesprekken van anderen op te nemen

Het Wetboek van Strafrecht verbiedt afluisteren en het opzettelijk opnemen van gesprekken van anderen. Dit verbod is terug te vinden in artikel 139a van het Wetboek van Strafrecht. Het opnemen van een gesprek waar u zelf aan deelneemt, is niet verboden. Als deelnemer mag u ook een ander de opdracht geven een geluidsopname te maken.

Openbaar maken of delen

Ouders mogen een gesprek dat zij met school voeren dus opnemen. School mag een gesprek met ouders ook opnemen. Na afloop van het gesprek mag de opname teruggeluisterd worden. Het is niet verstandig om de geluidsopname openbaar te maken of te delen. U loopt dan het risico de privacy van de andere deelnemer(s) te schenden. Geluidsopnamen van herkenbare natuurlijke personen vallen onder persoonsgegevens en worden beschermd door de Wet Bescherming Persoonsgegevens. Dit is bepaald in een richtlijn van de Europese Unie (overweging 14).

Bewijsmateriaal

U kunt gesprekken opnemen om bewijslast te verzamelen. De landelijke klachtencommissie voor onderwijsgeschillen heeft als vast beleid om in beginsel geen geluidsopnamen te beluisteren die zonder medeweten van de andere deelnemer(s) zijn gemaakt.

In de rechtszaal kunnen geluidsopnamen in de meeste gevallen wel gebruikt worden als bewijs, ook als de ander geen toestemming voor het maken van een opname heeft gegeven. Geluidsopnamen die stiekem zijn gemaakt, zijn dus niet per definitie onrechtmatig. De Hoge Raad oordeelde in 1987 dat voor uitsluiting van bewijs sprake moet zijn van een ‘rechtens ontoelaatbare inbreuk op de privacy, zulks op basis van bijkomende omstandigheden die deze conclusie rechtvaardigen’. De Rechtbank Groningen oordeelde in 2010 als volgt: ‘Dat een opname is gemaakt met het doel deze als bewijs te kunnen gebruiken en het gesprek daarop gericht is geweest maakt het opnemen van dat gesprek, anders dan de andere deelnemers menen, op zich nog niet onrechtmatig’.

Wilt u geluidsopnamen maken?

Een geluidsopname geeft u de mogelijkheid om het gesprek thuis opnieuw af te luisteren, en alles goed op een rijtje te zetten. U kunt vragen bedenken, en deze op een later moment stellen. Heeft u binnenkort een gesprek met school, en wilt u geluidsopnamen maken? Dan kunt u zelf bepalen of u de school van te voren op de hoogte brengt. Een geluidsopname kan een manier zijn om de negatieve opstelling van de ander vast te leggen, zonder dat de ander dat weet. U kunt er ook bewust voor kiezen om de school wel op de hoogte te brengen. Mogelijk zal de school zich anders opstellen en extra oplettend zijn.

Breng de school bij voorkeur niet vlak voor aanvang van het gesprek op de hoogte, maar ruim daarvoor. U geeft de school dan de tijd om uit te zoeken of u inderdaad het recht heeft om dit te doen. Meldt u bij aanvang van het gesprek dat u een opname maakt, dan kan de school daar verschrikt op reageren. U overrompelt de school en de school vraagt zich af of u hen niet vertrouwt. Het opnemen van een gesprek is namelijk niet gebruikelijk.