In Amsterdam laait de discussie omtrent segregatie in het primair onderwijs de laatste tijd hoog op. Maar wat segregatie precies is blijkt voor velen onduidelijk. In het onderzoek, Kleurrijk of Kleurarm? Een onderzoek naar de rol van ouders bij het mengen van scholen, wordt uitgebreid beschreven wat segregatie met betrekking tot gemengd onderwijs precies inhoudt. In de stad Amsterdam worden vele oplossingen aangedragen om de segregatie in het onderwijs te verminderen. Eén van deze oplossingen is een actievere rol van ouders in het onderwijs. In dit onderzoek is bekeken wat de rol van ouders is bij het opzetten en verbeteren van een ouderinitiatief. Daarbij is specifiek gekeken naar de behoefte van ouders. De bevindingen uit het literatuuronderzoek en het praktijkonderzoek vormen samen de basis voor de ontwikkeling van een toolbox, die ouders helpt bij hun activiteiten.

Onderwijswereld
Dat het onderwijs ingewikkeld in elkaar steekt, mag duidelijk zijn. Maar dat je als ouder altijd tegen de stroom in moet zwemmen om het beste voor je kind te bereiken blijft verrassend. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat ondanks het enthousiasme en de welwillendheid van ouders om gezamenlijk tegen segregatie in het onderwijs te vechten, zij toch niet altijd het doel bereiken dat ze voor ogen hebben. Deze ouderinitiatieven ontstaan over het algemeen doordat hoogopgeleide (voornamelijk blanke) ouders gezamenlijk hun kinderen inschrijven op een zwarte (kansarme) school. Inmiddels zijn er ook andere bewegingen bekend: hoger opgeleide allochtone ouders die hun kinderen inschrijven op traditioneel ‘witte’ scholen. Helaas blijkt dat het opstarten en later het verbeteren van een ouderinitiatief niet altijd over rozen gaat.

Kansarm of kansrijk?
Het besluit om je kind op een kansarme school in te schrijven is niet gemakkelijk. Ouders willen kwaliteit voor hun kinderen en dan met name kwalitatief goed onderwijs. Vaak zijn hoogopgeleide ouders bang dat hun kind leerachterstand zal oplopen op het moment dat hij onderwijs volgt op een kansarme school. Voordat een ouderinitiatief wordt opgestart, moet dan ook de directeur van de school achter het plan staan. De directeur moet om kunnen gaan met de mondige bemoeienis van de hoogopgeleide ouders, maar daarnaast moet de directeur ook de ouders begeleiden bij het aanvragen van subsidies en bij het schrijven van plannen.

Ondersteuning
Naast de begeleiding die de directeur kan bieden bij de aanvraag van subsidies, kunnen ouders ook in samenwerking met Onderwijs Consumenten Organisatie (OCO) een uitwisselingsbijeenkomst van ouderinitiatieven organiseren. Op deze bijeenkomsten kunnen ouders praten over hun ervaringen bij het mengen van scholen en kunnen er bijvoorbeeld trainingen worden gegeven over hoe je een goed persbericht moet schrijven.

Niet alleen
Een ouderinitiatief heeft minder kans van slagen als het alleen gedragen worden door ouders. Veel verschillende partijen dienen hun steentje bij te dragen aan het ouderinitiatief. De school, de stadsdelen en de ouders zijn allemaal op hun eigen manier betrokken bij het proces. Het is aan de overheid duidelijkheid te scheppen in welk doel nagestreefd moet worden. Terwijl voorheen de nadruk voornamelijk lag op zwart-wit, is de discussie inmiddels verschoven naar een sociaal-economische verdeling. Volgens de ouders in het onderzoek is deze verandering zeer verwarrend. Voornamelijk doordat de begrippen momenteel door elkaar worden gebruikt en de overheid verschillende eisen stelt. Ouders weten niet meer welke evenwichtige populatie ze dienen te bereiken.

Meer actie
Ouders eisen daadkracht en duidelijkheid van de overheid. Niet langer eindeloos discussiëren over hoe het zou moeten zijn, maar concrete afspraken maken. Ouders denken dan bijvoorbeeld aan een vastgestelde schoolgrootte en transparantie van het schoolbeleid. Ouders hebben met name behoefte aan kwalitatief goed onderwijs voor hun kinderen en een veilige omgeving voor zowel kind als ouder. Of een schoolpopulatie zwart of wit, kansrijk of kansarm is maakt uiteindelijk niet veel uit, zolang de kwaliteit van het onderwijs maar in orde is.