Opleidingen, niveaus en leerwegen in het mbo

Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) leidt studenten op voor een beroep. Er zijn opleidingen op 4 niveaus: mbo 1, 2, 3 en 4. Voor elk mbo-niveau gelden toelatingseisen. Afhankelijk van vooropleiding kunnen studenten zich inschrijven voor een opleiding. Het is ook mogelijk om door te stromen naar een hoger niveau. Opleidingen worden aangeboden volgens een beroepsopleidende en beroepsbegeleidende variant.

Beroepspleidingen

De afkorting mbo staat voor middelbaar beroepsonderwijs. Een mbo-opleiding bereidt studenten voor op een beroep. Het onderwijsprogramma voldoet aan een aantal eisen en wordt afgesloten met een examen (art. 7.1.2 lid 2 WEB) Het mbo kent vijf beroepsopleidingen (art. 7.2.2 lid 1 WEB):

  • entreeopleiding
  • basisberoepsopleiding
  • vakopleiding
  • middenkaderopleiding
  • specialistenopleiding

Niveaus

Met een diploma van de middelbare school kan een student zich inschrijven voor een opleiding. De beroepsopleidingen kennen wel verschillende niveaus. De vooropleiding bepaalt op welk niveau een student zich kan inschrijven. Studenten kunnen uiteindelijk ook doorstromen naar een hoger niveau in het mbo. Bijvoorbeeld van de vakopleiding (niveau 3) naar de middenkaderopleiding (niveau 4) (art. 8.2.1 lid 1 onder g WEB).

Entreeopleiding (niveau 1)

De entreeopleiding is uitsluitend bedoeld voor studenten zonder een diploma van een vooropleiding (art. 7.2.2 lid 1 onder a WEB). Kan je met een vmbo-diploma al starten op mbo niveau 2? Dan kan je niet starten met een entreeopleiding. Het is bijvoorbeeld bedoeld voor scholieren die zijn uitgevallen in het voortgezet onderwijs of scholieren in het praktijkonderwijs. Deze entreeopleiding bereidt jongeren voor op de arbeidsmarkt (assisterend werk) en geeft recht om door te stromen naar een mbo-2-opleiding (art. 7.2.2 lid 3 WEB). De entreeopleiding staat ook wel bekend als mbo niveau 1. De opleiding duurt 1 jaar (art. 7.2.4a lid 3 onder a WEB).

Vooropleiding: geen (art. 7.2.2 lid 1 onder a WEB)

Basisberoepsopleiding (niveau 2)

De basisberoepsopleiding is een beroepsopleiding (art. 7.2.2. lid 1 onder b en 7.2.2 lid 3 WEB). Deze opleiding bereidt studenten voor om vooral uitvoerende werkzaamheden te doen. Bijvoorbeeld autotechnicus, kapper, meubelmaker of monteur. De opleiding duurt soms 1 jaar en soms 2 jaar (art. 7.2.4a lid 3 onder b WEB).

Vooropleiding: minimaal diploma vmbo-b of afgeronde entreeopleiding (art. 8.2.1 lid 4 WEB)

Vakopleiding (niveau 3)

De vakopleiding is een beroepsopleiding (art. 7.2.2. lid 1 onder c en 7.2.2 lid 3 WEB). Deze opleiding leert studenten meer zelfstandig taken uit te voeren. Het gaat om beroepen als verzorgende, collectiebeheerder of monteur. De opleiding duurt soms 2 jaar en soms 3 jaar (art. 7.2.4a lid 3 onder c WEB).

Vooropleiding: minimaal diploma vmbo-k, beroepsopleiding of een overgangsbewijs van havo 3 naar havo 4 (art. 8.2.1 lid 3 WEB)

Middenkaderopleiding (niveau 4)

De middenkaderopleiding is een beroepsopleiding (art. 7.2.2 lid 1 onder d en 7.2.2 lid 3 WEB). Deze opleiding leert studenten werkzaamheden volledig zelfstandig uit te voeren. Het gaat om beroepen als filiaalbeheerder en activiteitenbegeleider. Leerlingen die deze opleiding afronden, kunnen altijd verder studeren op het hbo. Deze opleiding duurt in principe 3 jaar (art. 7.2.4a lid 3 onder d WEB).

Vooropleiding: minimaal diploma vmbo-k, vakopleiding of een overgangsbewijs van havo 3 naar havo 4 (art. 8.2.1 lid 1 onder g WEB)

De specialistenopleiding (niveau 4)

De specialistenopleiding is een beroepsopleiding (art. 7.2.2 lid 1 onder e en 7.2.2 lid 3 WEB). Deze specialistenopleiding is bedoeld voor studenten die al een vakopleiding op niveau 3 hebben gevolgd. De specialistenopleiding duurt meestal nog 1 jaar (art. 7.2.4a lid 3 onder e WEB). Studenten hoeven na de vakopleiding geen middenkaderopleiding van 3 jaar te volgen, maar kunnen versneld niveau 4 afronden.

Vooropleiding: diploma vakopleiding van hetzelfde beroep (art. 8.2.1 lid 2 WEB)

Leerwegen

Studenten kunnen in principe alle opleidingen in twee varianten volgen: de beroepsopleidende leerweg (BOL) of de beroepsbegeleidende leerweg (BBL) (art. 7.2.4a lid 2 WEB). Soms wordt een opleiding niet in twee varianten aangeboden. Vraag dit na bij de school. De studielast bij een BBL-opleiding is even lang als bij een BOL-opleiding (art. 7.2.7 lid 2 en 4 WEB). Bij een BBL-opleiding wordt onderwijs gecombineerd met werkend leren.

MBO Opleidingszoeker

Er zijn veel opleidingen. Om toegelaten te worden moet je voldoen aan de vereiste vooropleiding. Soms worden aanvullende toelatingseisen gesteld. Dit is toegestaan. Gebruik de MBO Opleidingszoeker van OCO en kijk welke opleidingen en toelatingsvoorwaarden er zijn.