Toelatingsrecht mbo? Keuzerecht van student!

still animatiefilmpje ministerie OCW over toelatingsrecht mbo
Beeld uit kort animatiefilmpje ministerie OCW over toelatingsrecht
Het toelatingsrecht in het mbo is een keuzerecht. Je toelatingsrecht geldt alleen als je je aanmeldt voor 1 april en meedoet aan de verplichte intakeactiviteiten. Je kunt een schriftelijk studiekeuzeadvies vragen om te kijken of een opleiding bij jou past. Tegenover de keuzevrijheid van studenten staat het bindend studieadvies dat opleidingen het recht geeft om slecht presterende studenten van opleidingen te verwijderen. Er zijn een paar uitzonderingen op het toelatingsrecht.

Toelatingsrecht mbo is keuzerecht

Toelatingsrecht in het mbo betekent dat je de opleiding kunt kiezen die je graag wil. Opleidingen mogen je niet weigeren door selectie op hoge cijfers of motivatie, of op andere onduidelijke gronden. Dat gebeurde in het verleden wel en daarom is het toelatingsrecht ingevoerd.

Je moet er wel iets voor doen:

Het toelatingsrecht is niet onbeperkt:

  • Als er meer aanmeldingen zijn dan plaatsen mag een opleiding studenten plaatsen in volgorde van aanmelding of loten, met eventueel voorrang voor degenen die vóór 1 april hebben aangemeld. Maar de opleiding mag niet selecteren (zie memorie van toelichting over art. 8.1.1c WEB).
  • Je moet voldoen aan de vooropleidingseisen (Hoofdstuk 8, titel 2, WEB, zie ook info rijksoverheid.nl).
  • Bijzondere weigeringsgronden staan onderaan dit artikel vermeld onder het kopje uitzonderingen.

Intakeactiviteit: check je beeld van opleiding en beroep

Het doel van een intakeactiviteit is: checken of je verwachtingen over opleiding en beroep kloppen. MBO instellingen mogen zelf bepalen hoe ze hun intakeactiviteit organiseren, bijvoorbeeld in de vorm van een gesprek of proefles. Ze moeten uiterlijk 1 februari de intake procedure bekend maken, meestal via de website van de opleiding. Soms gebruiken ze een eigen naam voor hun intakeativiteit, zoals bijvoorbeeld kennismakingsactiviteit (ROCvA), of talentscan (ROC TOP).

Vraag een studiekeuzeadvies

Meedoen aan de intakeactiviteit geeft je recht op een schriftelijk studiekeuzeadvies (art. 8.0.4. WEB). Daarin staat of de door jou gekozen opleiding bij je past of dat een andere keuze verstandiger is. Het kan je helpen als je nog twijfelt, maar het is niet meer dan een advies. Jij beslist zelf of je het advies opvolgt. Je krijgt het studiekeuzeadvies niet automatisch, je moet het zelf aanvragen.

Bindend studieadvies bij onvoldoende resultaat

Tegenover de keuzevrijheid van studenten staat wel het bindend studieadvies dat de opleiding kan geven bij tegenvallende resultaten (art. 8.1.7a. WEB). Na een negatief bindend studieadvies mag een opleiding de onderwijsovereenkomst ontbinden. Bij opleidingen van een jaar krijgt elke student een bindend studieadvies na drie maanden (en uiterlijk binnen vier maanden), bij meerjarige opleidingen na tenminste negen maanden (en uiterlijk aan het einde van het eerste studiejaar). Een negatief bindend studieadvies betekent stoppen met de opleiding, bij een positief bindend studieadvies mag je doorgaan.

Uitzonderingen

Hieronder staan nog enkele uitzonderingssituaties vermeld:

Bijzondere weigeringsgronden

In bijzondere gevallen mag je geweigerd worden:

  • Sommige opleidingen mogen ‘nadere opleidingseisen’ stellen. Het gaat dan om bepaalde schoolvakken die noodzakelijk zijn voor een opleiding. Voor sommige opleidingen in de sector techniek kan een diploma met wiskunde, of met natuurkunde en scheikunde verplicht worden gesteld. Voor de sector economie kan een diploma met wiskunde, of economie of een tweede vreemde taal verplicht worden gesteld. Voor de sector Zorg & Welzijn en de sector Landbouw gelden dit soort verplichtingen niet. (Zie art. 8.2.2. WEB en de Doorstroomregeling vmbo – beroepsonderwijs).
  • Sommige opleidingen mogen ‘aanvullende eisen’ stellen. Het gaat dan om vaardigheden of eigenschappen die noodzakelijk zijn voor een beroep. Denk bijvoorbeeld aan een dansopleiding (art. 8.2.2a. WEB en de Regeling aanvullende eisen toelating middelbaar beroepsonderwijs met lijst opleidingen in bijlage).
  • Op eerdere opleiding gebleken ongeschiktheid voor het beroep (art. 8.1.7b lid 2 WEB, treedt in werking op 1 april 2018).
  • Langstudeerders, meer dan zes jaar zonder diploma of drie keer negatief bindend studieadvies, beide situaties korter dan drie jaar geleden (art. 8.1.7b lid 3 WEB, treedt in werking op 1 april 2018).
  • Ernstige handicap of chronische ziekte waar geen redelijke aanpassingen voor mogelijk zijn.
  • Opleidingen met een geloofsovertuiging.

Overigens hoeft een opleiding geen gebruik te maken van het recht om een student te weigeren, een opleiding mag ook een (extra) kans bieden.

Aanbodplicht indien nog geen startkwalificatie

Voldoe je niet aan de toelatingseisen of heb je niet voor 1 april aangemeld, dan vervalt je toelatingsrecht voor de opleiding van jouw keuze. Dan zijn de rollen omgedraaid en is het niet langer de student die een opleiding kiest, maar de opleiding die een student kiest. Als de opleiding je graag wil kan die je toelaten maar dat hoeft niet. Ben je jonger dan 18 jaar en heb je nog geen startkwalificatie (een diploma voor MBO niveau 2 of voor havo of vwo)? Dan moet de MBO instelling waar je had aangemeld je nog wel een opleiding aanbieden die zo veel mogelijk rekening houdt met je voorkeuren. Deze aanbodplicht geldt niet voor vakinstellingen of AOC’s (zie paragraaf 2.3 memorie van toelichting). Evenmin geldt de aanbodplicht bij niet-kwalificatieplichtige studenten (zie toelichting Amendement Duisenberg).

Uitzonderingen op aanmelddatum 1 april

Er gelden drie uitzonderingen als je na 1 april moet aanmelden waarbij je toelatingsrecht blijft gelden:

Wetswijziging en inwerkingstreding toelatingsrecht

Met de invoering van toelatingsrecht, intakeactiviteit, studiekeuzeadvies en het bindend studieadvies is de Wet op Educatie en beroepsonderwijs (WEB) op verschillende punten gewijzigd, zie de wetswijzigingen op 5 oktober 2016 en de memorie van toelichting.

De wijzigingen worden gefaseerd ingevoerd: per 1 augustus 2017 de uiterlijke aanmelddatum en intakeactiviteiten en het studiekeuzeadvies, per 1 oktober 2017 aanvullende toelatingseisen, per 1 april 2018 inschrijvingsbeperkingen, per 1 augustus 2018 het bindend studieadvies, zie het besluit van 26 januari 2017 inwerkingstreding wijziging WEB (Stb. 2016, 362).

Zie voor aanvullende informatie de FAQ van de MBO Raad, of de eerder uitgebrachte Q&A d.d. 12/01/2017 en de Q&A deel 2 d.d. 23/06/2017 van de MBO Raad.

Ga je in Amsterdam naar school en heb je vragen over het MBO? Bel of WhatsApp dan OCO (zie nummers bovenaan deze pagina). Studenten buiten Amsterdam kunnen met vragen terecht bij het JOB, ouders buiten Amsterdam bij Ouders & Onderwijs.

Reageren?

Uw e-mailadres wordt niet gepubliceerd.


*