Wat is het havo?

Havo staat voor hoger algemeen voortgezet onderwijs. Deze opleiding duurt vijf jaar en bereidt leerlingen in principe voor op het hoger beroepsonderwijs. In de laatste jaren kiezen leerlingen een profiel met verplichte vakken en keuzevakken. Na het examen kan je ook doorstromen naar het vwo.

Wat is het havo?

Havo is de afkorting voor hoger algemeen voortgezet onderwijs. In tegenstelling tot een vmbo-diploma geldt een havo-diploma wél als een startkwalificatie. Dit houdt in dat je niet verplicht bent om een opleiding te volgen. Er zijn natuurlijk genoeg redenen om wel een vervolgopleiding te volgen.

Vooropleiding voor hbo

Havo staat voor hoger algemeen voortgezet onderwijs. Deze opleiding duurt vijf jaar en bereidt leerlingen voor op het hoger beroepsonderwijs (hbo). Het tempo en niveau ligt hoger dan op het vmbo. Leerlingen moeten zelfstandig werken, lezen en schrijven en er wordt veel huiswerk gegeven.

Instroom

De basisschool geeft bij het schooladvies voor het voortgezet onderwijs al een indicatie voor het verwachte schoolniveau. Basisscholen zijn verplicht om een eindadvies te geven. Het uiteindelijke schooladvies, dat na de uitslag va de eindtoets bijgesteld kan worden, is leidend om toegelaten te worden tot een havo-school. Dat kan een enkelvoudig advies zijn (havo of vwo), maar ook een dubbeladvies (vmbo/havo of havo/vwo). Meer informatie over het schooladvies is te vinden in het artikel Veelgestelde vragen over het schooladvies.

Brugklas

Vaak starten alle leerlingen samen in de brugklas. Deze periode duurt één, twee of drie jaar. Dit verschilt per school. Op sommige scholen worden leerlingen al ingedeeld naar schoolniveau. Het niveau waarmee een leerling instroomt staat in de onderbouw nog niet vast. Scholen hanteren meestal overgangsnormen om leerlingen te beoordelen. Aan de hand van die tabel kan je zien met welke cijfers je overgaat, blijft zitten of kan opstromen. Het schoolniveau staat vanaf het het vierde leerjaar wél vast. Vanaf het vierde leerjaar starten leerlingen namelijk met het examenprogramma: alle leerlingen kiezen een profiel en maken toetsen die meetellen voor het examendossier. Aan het einde van het derde leerjaar kiezen leerlingen een profiel. Meer informatie over de profielkeuze is te lezen in het artikel Profielkeuze in de bovenbouw van het havo en vwo.

Onderwijsaanbod

Het havo kent in tegenstelling tot het vmbo geen verschillende leerwegen waar leerlingen op verschillende manieren werken met de lesstof. Bijvoorbeeld het niveau van de lesstof  en de hoeveelheid praktijkgerichte lessen. De vakken die in het havo worden aangeboden zijn voor iedere leerling hetzelfde. Toch zijn er voor leerlingen verschillen. Dat komt door de verschillende profielen die je kan kiezen.

Profielen

Het havo kent verschillende profielen. Leerlingen kiezen aan het einde van het derde leerjaar een profiel. Vanaf het vierde leerjaar bestaat het programma uit een aantal verplichte vakken, de sectorvakken en een aantal keuzevakken. Momenteel zijn er 4 profielen waaruit leerlingen kunnen kiezen:

  • Cultuur en maatschappij
  • Economie en maatschappij
  • Natuur en gezondheid
  • Natuur en techniek

Duur van het havo

Het havo duurt 5 jaar. Het is wel zo dat veel leerlingen in havo-4 blijven zitten. In Amsterdam blijven jaarlijks tussen de 200 en 250 leerlingen in havo-4 blijven zitten. In de bovenbouw gezamenlijk lopen ieder schooljaar rond de 350 van de 3800 leerlingen studievertraging op. Voor ongeveer 9% duurt de bovenbouw van het havo dus langer dan 5 jaar.

Doorstroom en aansluiting op hbo

Havo bereidt leerlingen voor op een vervolgopleiding in het hbo. Met een diploma op zak kan een leerling meestal zonder aanvullende toelatingseisen starten met een hbo-opleiding. Het hbo leidt studenten op voor een beroepsrichting. Na het hbo kunnen studenten doorstromen naar een hbo-master, met een verdieping van de eerder opgedane leerstof, of naar de universiteit. Jaarlijks stromen ongeveer 35.000 leerlingen in Nederland door van het havo naar het hbo. Niet alle leerlingen stromen (gelijk) door naar het hbo. Een kleine groep stroomt door naar het vwo. Er zijn ook leerlingen  die bijvoorbeeld tijdelijk gaan werken of een reis maken. Sommige leerlingen gaan helemaal niet studeren. Dit is toegestaan, omdat je met een havo-diploma niet meer kwalificatieplicht bent. Meer informatie over de kwalificatieplicht is te lezen in het artikel Wat betekent kwalificatieplicht?.

Doorstroom naar vwo

Na het behalen van het havo-diploma kan een scholier doorstromen naar vwo-5. Het is mogelijk dat scholen aanvullende eisen stellen voor leerlingen die willen instromen. Dit is toegestaan. Denk bijvoorbeeld aan een gemiddeld eindcijfer, het schrijven van een motivatiebrief of een kennismakingsgesprek. In Nederland stromen circa 2.000 leerlingen per jaar door van havo naar vwo. In Amsterdam zijn dit er ongeveer 100.