Welke vakken krijg je op het vmbo? (TL en GL)

Het vakkenpakket van leerlingen op het vmbo bestaat de eerste twee leerjaren uit een algemeen lesaanbod. Aan het einde van het tweede leerjaar maken leerlingen een keuze voor een profiel. Er zijn vier profielen. Vanaf het derde leerjaar volgen leerlingen naast het gemeenschappelijk deel een aantal extra vakken, die horen bij het gekozen profiel. Vaak worden niet alle extra vakken door de school aangeboden. In de schoolgids staat altijd beschreven welke vakken daadwerkelijk worden gegeven door de school. Nieuwe leerlingen kunnen tijdens de open dag vragen welke vakken worden gegeven.

Leerjaar 1

In het eerste leerjaar krijgen leerlingen les in de talen Nederlands en Engels. Daarnaast wordt aandacht besteed aan geschiedenis, aardrijkskunde, economie, wiskunde, biologie, natuur- en scheikunde, verzorging, informatiekunde, techniek, lichamelijke opvoeding en beeldende vorming, muziek, drama en dans. Dit is het gemeenschappelijk deel.

De school kan ervoor kiezen om vakken samen te voegen. Bijvoorbeeld een combinatie van informatica, scheikunde en techniek. Er zijn ook scholen die al eerder een tweede vreemde taal aanbieden, zoals bijvoorbeeld Frans. Als een vmbo-school bijvoorbeeld Frans verplicht stelt in het eerste leerjaar, dan is dit verplicht voor alle leerlingen.

Leerjaar 2

De vakken uit het leerjaar 1 worden ook in leerjaar 2 gegeven. Het komt voor dat een school pas in het tweede leerjaar begint met economie. Er zijn ook scholen die het vak Duits en mentor-uren inroosteren in het tweede leerjaar. Hier geldt ook dat deelname verplicht is als de school het inroostert. Duits wordt soms in het tweede leerjaar aangeboden, omdat Duits een keuzevak is in het derde leerjaar.

Leerlingen maken aan het einde van het tweede leerjaar een keuze voor een profiel. In het derde leerjaar krijgen leerlingen vakken die horen bij de profiel. Na het succesvol afronden van leerjaar 2 stromen leerlingen door naar de derde klas van de theoretische of de gemengde leerweg (tl of gl). Eventueel is doorstroom naar kbl ook een optie. 
Dit is afhankelijk van de schoolresultaten.

Leerjaar 3

Gemeenschappelijk deel

In leerjaar drie volgen de leerlingen van tl en gl de volgende vakken: Nederlands, Engels, maatschappijleer, lichamelijke opvoeding en (een combinatie van) beeldende vorming, dans of drama. Dit wordt vaak ingevuld door het vak CKV. Dit is het gemeenschappelijk deel.

Keuzevakken uit het profiel

Naast het gemeenschappelijk deel volgen leerlingen keuzevakken. De keuzevakken zijn afhankelijk van het gekozen profiel. Economie is bijvoorbeeld verplicht bij de keuze voor het profiel economie & ondernemen. Wiskunde is verplicht bij de keuze voor het profiel of het profiel media, vormgeving & ICT en mobiliteit & transport. Biologie is verplicht bij de keuze voor het profiel zorg & welzijn. Elk profiel kent verschillende verplichte vakken. Vaak kiezen leerlingen juist voor een profiel omdat de bijbehorende vakken hen goed liggen.

Hieronder staat het overzicht van de profielen en keuzevakken voor tl:

Profiel Techniek

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Zorg & Welzijn

  • Biologie
  • Een van de vakken Wiskunde, Aardrijkskunde, Geschiedenis, Maatschappijleer 2

Profiel Economie

  • Economie
  • Een van de vakken Frans, Duits, Wiskunde

Profiel Landbouw

  • Wiskunde
  • Een van de vakken Natuur- en scheikunde of Biologie

Hieronder staat het overzicht van de profielen en keuzevakken voor gl:

Profiel Bouwen wonen & interieur

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Produceren, installeren & energie

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Mobiliteit & transport

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Media, vormgeving & ICT

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Maritiem & techniek

  • Wiskunde
  • Natuur- en scheikunde

Profiel Zorg en welzijn

  • Biologie
  • Een van de vakken Wiskunde, Aardrijkskunde, Geschiedenis, Maatschappijleer 2

Profiel Economie & ondernemen

  • Economie
  • Een van de vakken Frans, Duits, Wiskunde

Profiel Horeca, bakkerij & recreatie

  • Economie
  • Een van de vakken Frans, Duits, Wiskunde

Profiel Groen

  • Wiskunde
  • Een van de vakken Natuur- en scheikunde, Biologie

Profiel Dienstverlening & producten

  • Twee vakken waarbij is te kiezen uit Wiskunde, Economie, Biologie, Natuur- en scheikunde

Naast het gemeenschappelijke deel en keuzedeel moeten leerlingen ook twee keuzevakken kiezen. De keuzevakken zijn de vakken die onder een andere profiel vallen. Vaak stelt de school een aantal vakken vast voor alle leerlingen. Dat komt doordat niet alle vakken zoals hierboven beschreven daadwerkelijk worden aangeboden door de school. Hierdoor zijn de vakken wiskunde, aardrijkskunde, geschiedenis, natuur- en scheikunde verplicht en is er niet sprake van extra  keuzevakken. In de schoolgids van de school staat precies beschreven welke vakken aangeboden worden door de school.

Officieel kent de Theoretische leerweg geen beroepsgericht programma. Er zijn echter steeds meer scholen die dit wel aanbieden. Vraag op de open dag van de school op welke wijze de school dit invult.

Leerjaar 4

Examenvakken theoretische Leerweg

Na leerjaar drie volgen leerlingen naast Nederlands en Engels vier algemene vakken op het hoogste niveau. De keuze voor deze vier algemene vakken hangt af van het gekozen profiel uit het derde leerjaar. De profielkeuze uit het tweede leerjaar is dus van invloed op de examenvakken. Leerlingen volgen in principe geen beroepsgericht programma in het examenjaar. Als de school hiervan afwijkt, dan staat dit beschreven in de schoolgids.

Examenvakken gemengde Leerweg

In de gl kiezen leerlingen naast Nederlands en Engels drie algemene vakken en een beroepsgericht vak. Bij gl ruilen leerlingen als het ware een theoretisch vak, bijvoorbeeld Frans of Aardrijkskunde, in voor een beroepsgericht vak. Dit kan bijvoorbeeld Administratie, Bouwtechniek, Uiterlijke verzorging of Dienstverlening en Commercie zijn. De theoretisch vakken zijn van hetzelfde niveau als de Theoretische leerweg.