‘Creativiteit is echt de basis van alles’

Ton Overgoor, docent kunst en vormgeving op het Mediacollege Amsterdam (Ma)
Het Mediacollege Amsterdam is een vakschool met het profiel Media, Vormgeving en ICT (MVI). Het is bedoeld voor leerlingen met een vmbo-b, vmbo-k of vmbo-(g)t advies. Bij het onder de knie krijgen van allerlei grafische en media-technieken spelen creatieve vakken een grote rol. Je leert met je handen te werken, maar ook ontwerpen. Het gaat van puur uitvoeren tot zelfstandig createve keuzes maken. Het eindexamen bestaat uit een praktische opdracht, waar leerlingen twee dagen aan werken. Veel leerlingen willen games bouwen, maar dat is moeilijker dan het lijkt. Belangrijk is dat leerlingen niet voor een geïsoleerd deel van het productieproces worden opgeleid, maar leren te werken met allerlei formaten en platforms binnen de media.

Vakschool voor profiel Media, Vormgeving & ICT

Het Mediacollege Amsterdam (Ma) biedt voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs (vmbo) voor leerlingen met een schooladvies voor vmbo-b, vmbo-k, of vmbo-(g)t, met of zonder leerwegondersteuning (lwoo). De leerlingen stromen door naar het mbo van het Mediacollege Amsterdam.

MVI

Met ingang van het schooljaar 2016/2017 zijn er in het vmbo tien nieuwe profielen ingevoerd, waaronder het profiel media, vormgeving en ict (MVI). MVI is een combinatie van de oude programma’s grafimedia en ICT-route. Het profiel MVI heeft vier verplichte profielmodulen: audiovisuele vormgeving en productie, 2D en 3D vormgeving en productie, ICT, interactieve vormgeving en productie. Daarnaast krijgen leerlingen voor het vmbo verplichte schoolvakken zoals (o.a.) Nederlands en Engels.

ICT

Ton Overgoor, docent kunst en vormgeving op het Mediacollege Amsterdam, legt uit wat de combinatie van grafisch met ICT inhoudt: “Het betekent dat je ook moet snappen hoe een computer in elkaar zit en niet alleen hoe je programma’s gebruikt. Dat je onderdelen kunt vervangen, een computer kunt losschroeven en ook weer netjes in elkaar kunt zetten. Of dat je weet welke uitgangen er zijn en welke kabeltjes daarbij horen en waarom. Of bijvoorbeeld hoe verschillende apparaten met elkaar communiceren.”

Met je handen werken en leren ontwerpen

Leerlingen leren wat ontwerpen is en hoe je iets met je handen maakt.

In de onderbouw zijn er creatieve vakken als boekbinden, fotolijstjes maken, tekenen, stof bedrukken, fotograferen, tekenfilms en animaties maken, strips tekenen en nog veel meer. Er worden ook algemene computervaardigheden gegeven, zoals typen, Microsoft Word en PowerPoint.

De bovenbouw heeft een grote werkruimte met computers, geluid & licht, videocamera’s en tekenmateriaal. Daar gaat het om het ontwerpen van een poster of website, printen, het bedienen van licht en instellen van geluid, en het maken van video’s.

Is dit vooral een technische opleiding?

Hoe is de verhouding tussen het onder de knie krijgen van (digitale) technieken en het vrij experimenteren? Ton Overgoor:

“Er is altijd een doel, altijd een opdracht waaraan je je moet houden. Echt vrij werk doen we op het vmbo nauwelijks. Maar als je niet creatief bent – en de talenten bewijzen zich juist door binnen opdrachten hun eigen gang te gaan – dan zul je ook beperkt zijn in het gebruik van je gereedschap, de tools op de computer.”

Van puur uitvoeren naar creatieve keuzes leren maken

“Zelfs als je het vak desktop publishing (DTP) doet, wat puur uitvoeren is, maak je nog keuzes over de vormgeving. Maar bij de meeste vakken op ons vmbo is creativiteit echt de basis van alles!”

Bij MVI staan kunst, vormgeven, het bouwen van websites, tekstopmaak en animatie centraal.

Overgoor: “Na het vmbo op het Mediacollege Amsterdam kunnen leerlingen doorstromen naar het mbo van het Mediacollege Amsterdam, waar de lijst met creatieve beroepen zich alleen maar uitbreidt: theater- en film-, camera-, licht- en geluidstechniek, mediavormgeving en -management, game developer, of filmacteur.”

Brainstorm

Afhankelijk van de richting die je kiest, heb je zo’n acht tot tien uur uur MVI-vakken per week. Er wordt gewerkt met IBO’s, zogenaamde integrale beroepsopdrachten. Overgoor: “We starten altijd met een brainstormfase. Leerlingen maken moodboards en mindmaps en leren hun ideeën te visualiseren. Vervolgens moet wat er bedacht is omgezet worden naar digitale bestanden, waarvoor je programma’s moeten leren gebruiken. De leerlingen leren de techniek, het programmeren, maar ook het samenwerken aan de hand van opdrachten.”

Hoe doe je eindexamen bij Mediavormgeving?

Hoe gaan de examens voor deze vakken? Overgoor: “In het vierde jaar kies je vier keuzevakken, die gericht zijn op je talent en vaak ook op je vervolgopleiding. De examenopdrachten MVI bestaan vaak uit een filmpje maken of bewerken, een banner maken voor een website, een website maken, een animatie maken en laten draaien in een website, enzovoort. Het zijn landelijk vastgestelde opdrachten van het College voor Toetsen en Examens (CvTE). Dan zitten de leerlingen hier echt twee dagen lang keihard te werken: idee ontwikkelen, plan bedenken, uittekenen en uitvoeren.”

Iedereen wil games bouwen

Overgoor: “Heel veel leerling willen games maken en websites bouwen. Maar dat blijkt toch niet zo simpel te zijn als ze denken. Leerlingen hebben vaak niet door wat daar allemaal bij komt kijken. De techniek erachter, de codering. Je moet dat allemaal leren. En dan blijkt dat het echt een vak is. Iedereen die hier komt kan wel photoshoppen, maar het echte bouwen is echt wel moeilijk.”

Voor allerlei formaten en platforms dingen bedenken

Overgoor: “Maar het belangrijkste is wel dat je niet meer wordt opgeleid voor een geïsoleerd stukje van het proces. Een opdrachtgever van nu wil dat je een campagne maakt, met een poster voor een bushokje, een app die draait, een website, maar ook dat je een flyer rondbrengt op een festival. Ze moeten dat allemaal kunnen.”

Geschiedenis

De Grafische School werd in 1913 opgericht in het Americain Hotel door werkgevers en vakbonden. Toen er subsidie was gevonden ging de school in 1918 van start, in 2018 bestaat de school 100 jaar. In 1933 werd het pand aan de Dintelstraat 15 in gebruik genomen, waar nog steeds wordt lesgegeven. Ook al heet de school tegenwoordig Mediacollege Amsterdam.