Wanneer is pesten strafbaar?

Leerlingen hebben recht op een veilig schoolklimaat. Scholen zijn verantwoordelijk voor de uitvoering hiervoor. Toch gaat het soms mis. Leerlingen kunnen slachtoffer zijn van pestgedrag. Pesten is niet strafbaar. Toch kan structureel pestgedrag leiden tot een ander strafbaar feit.

Pesten op school

Een veilig schoolklimaat is een basisrecht voor leerlingen. Toch komt pesten nog steeds voor. Pesten gebeurt niet alleen in de klas of op het schoolplein, maar ook op het voetbalveld en in de vriendengroep buiten de school. Het is moeilijk om pestgedrag te voorkomen en te bestrijden, omdat niet duidelijk is wat pesten nou precies is. Dit verscheelt namelijk per kind. Pestgedrag begint vaak als een grap en is vrij onschuldig. Maar pesten kan na verloop van tijd ook overgaan in geweld, agressie, intimidatie of bedreiging.

Pesten en de wet

Is pesten strafbaar? Pesten is in principe niet strafbaar, want in de wet staat de term ‘pesten’ nergens vermeld.  Toch kunnen bepaalde vormen van pesten wel strafbaar worden als een bepaalde grens wordt overschreden. Hieronder een overzicht van een aantal gedragingen die wel strafbaar zijn:

  • belaging is het opzettelijk inbreuk maken op iemand anders zijn persoonlijke levenssfeer (art. 285b Sr);
  • belediging is opzettelijk iemands goede naam aantasten in woord, geschrift of afbeelding (art. 266 en 271 Sr);
  • bedreiging is het plegen van geweld tegen een persoon of diens goederen (art. 285 Sr);
  • discriminatie is het aanzetten tot haat of onderscheid maken tussen mensen op grond van hun ras, levensovertuiging, geslacht, geaardheid of handicap (art. 137d Sr);
  • hacken is het zonder toestemming binnendringen in (een deel van) de computer of netwerk van iemand anders (art. 138ab Sr);
  • identiteitsmisbruik is het vervalsen van gegevens, het opzettelijk verkrijgen van gegevens van betaalmiddelen of een valse naam aannemen om daar voordeel uit te halen (art. 225, 232 en 326 Sr);
  • laster / smaad is iemand beledigen met als doel om daar veel ruchtbaarheid aan te geven (art. 261, 262 en 268 Sr);
  • stalking valt onder belaging (art. 285b Sr);
  • oplichting is het bedriegen van iemand andere om daar financieel beter van te worden (art. 326 Sr)

Grens tussen pesten en strafbare gedragingen

Kinderen en scholieren vergeten bij pesten vaak hun grenzen. Pestgedrag wordt vaak steeds heviger en kan zelfs leiden tot pesten in groepsverband. Dit soort gedragingen zijn soms strafbaar. Soms wordt een leerling structureel gepest door dezelfde groep. Het slachtoffer durft niet te praten over de vervelende situatie, omdat hij of zij zicht schaamt. Het constant stalken, beledigen of discrimineren van iemand is strafbaar.

Cyberpesten

Door het gebruik van internet zijn er ook jongeren die online persoonlijke informatie prijsgeven, ruzie maken of zichzelf letterlijk voor de webcam blootgeven. Regelmatig worden leerlingen geconfronteerd met uitgelekte foto’s, filmpjes die de school doorgaan, dreigtweets of bewerkte foto’s. Vaak buiten het gezichtsveld van ouders en docenten, maar met een enorme impact op het slachtoffer. Ook dit soort pestgedrag kan leiden tot een strafbaar feit. Het opzettelijk verspreiden van foto’s via internet om iemand daarmee te beledigen kan gezien worden als laster. Het feit dat dit pestgedrag ‘slechts’ op internet plaatsvindt maak het niet minder strafbaar. Het hacken van iemands account of jezelf op internet uitgeven als iemand anders is ook strafbaar.

[dit artikel is in bewerking]