Op welk moment staat de leerweg in het vmbo vast?

Leerlingen stromen in het derde leerjaar door naar een specifieke leerweg. De periode in de onderbouw gebruikt de school om een definitief advies te geven over het niveau waarin de leerling examen kan afleggen. De leerweg bepaalt de hoeveel praktijkgericht onderwijs, het beroepsgerichte programma, en het niveau van de lesstof.

De samenstelling van de onderbouw wordt door scholen verschillend ingedeeld. In de schoolgids kun je teruglezen hoe jouw school dit regelt. Officiëel wordt de leerweg in het vmbo aan het eind van het tweede leerjaar vastgesteld. In de praktijk gebeurt dit al aan het begin van de eerste schooljaar.

Basisschooladvies

Leerlingen krijgen met de overstap naar het voortgezet onderwijs een basisschooladvies mee. Dit kan vwo, havo, vmbo of praktijkonderwijs zijn. Wettelijk gezien wordt het niveau van een leerling definitief bepaald na twee jaar onderbouw, waarna de leerling wordt ingedeeld in een bepaald leerweg. Maar vaak vermeldt de basisschool al bij het schooladvies welke leerweg die leerling zou aankunnen. Dit wordt bijvoorbeeld aangeduid als een advies vmbo-b, vmbo-k, vmbo-g, vmbo-t, of het dubbeladvies vmbo-/havo. Scholen mogen ook de naam mavo gebruiken in plaats van vmbo-t.

Indicatie

Het niveau dat de basisschool als indicatie meegeeft is niet definitief, want leerlingen stromen in het derde leerjaar van het vmbo pas afzonderlijke leerwegen in. De leerweg geeft het niveau van de lesstof aan. De lesstof in de leerwegen is ingedeeld van praktijkgericht tot volledig theoretisch.

Onderbouw

De definitieve leerweg geldt pas vanaf het derde leerjaar. Vaak treffen scholen wel voorzieningen om leerlingen zo goed mogelijk voor te bereiden op de doorstroom naar de bovenbouw. De school kan een speciale brugklas vormen met leerlingen die van de basisschool een vmbo-advies hebben gekregen. Er zijn ook scholen die zogenaamde schakelklassen hebben. Voor leerlingen in een schakelklas is nog niet duidelijk welk niveau de leerling aankan. Daarom wordt de keuze nog even uitgesteld. In de praktijk verschilt dit per school. De precieze regels hierover vind je in de schoolgids van jouw eigen school.

Schakelklas vmbo-t/havo

Leerlingen in de schakelklas vmbo-t/havo stromen waarschijnlijk door naar de theoretische leerweg, maar behouden de optie om door te stromen naar het havo. Dit is afhankelijk van de schoolresultaten. In de schoolgids staan de bevorderingsnormen beschreven. Aan de hand van deze normen kun je nalezen hoeveel punten je moet halen om door te stromen naar het havo. In de praktijk zijn er schakelklassen bekend voor het eerste jaar, maar ook voor de eerste twee jaar. Scholen mogen zelf bepalen hoe zij dit inrichten. Als de school geen havo-afdeling heeft, dan is er in principe ook geen schakelklas.

Doorstroom bovenbouw

Aan het einde van het tweede leerjaar krijgen alle leerlingen een advies over de leerweg waarin zij examen kunnen afleggen. De docenten stellen die advies zorgvuldig op. Naast de schoolresultaten is ook de werkhouding, concentratie en sociaal gedrag in de klas van belang. Het advies van de school is niet bindend. Een leerling met advies Theoretische leerweg kan ook bijvoorbeeld kiezen voor de Gemengde leerweg.

Kenmerken van leerweg in het vmbo

Theoretische leerweg

  • leren gaat je gemakkelijk af
  • je hebt nog geen vervolgopleiding gekozen
  • optie naar havo staat nog open

Gemengde leerweg

  • leren gaat je gemakkelijk af, maar je wilt ook praktijkervaring opdoen
  • beroepsopleiding niveau 3 of 4 heb je al gekozen
  • eventueel stroom je nog door naar havo

Kaderberoepsgerichte leerweg

  • je wilt veel praktijkervaring opdoen
  • na het vmbo maak je de overstap naar beroepsopleiding niveau 3 of 4
  • eventueel stroom je na het mbo door naar het hbo

Basisberoepsgerichte leerweg

  • je leert graag door zelf te doen
  • combinatie van leren en werken trekt je
  • na het vmbo wil je een korte beroepsopleiding volgen en zo snel mogelijk werken

Schoolgids

Het kan zijn dat jouw school een bepaalde leerweg niet aanbiedt. Leerlingen kunnen dan alleen doorstromen naar de beroepsgerichte leerwegen en de theoretische leerweg. In de schoolgids kun je precies nalezen hoe dit is geregeld op jouw school. Ga je aankomend schooljaar naar het vmbo en wil je weten welke niveaus scholen bij jou in de buurt aanbieden? Gebruik dan het OCO Scholenoverzicht en klik op de beschikbare schoolgids.