Sociale veiligheid op school

Veiligheid op school is belangrijk voor schoolgaande kinderen. Om optimaal te kunnen leren is een gevoel van veiligheid en bescherming op de school voor kinderen belangrijk. Scholen zijn zelf verantwoordelijk om veiligheid te waarborgen.

Wat ouders mogen verwachten van de school

Ouders mogen verwachten dat de school er alles aan doet om negatieve prikkels te vermijden of zo spoedig mogelijk problemen verhelpt. Scholen dragen zorg voor de schoolloopbaan van hun leerlingen. Daarmee wordt tevens het sociale aspect van een school bedoeld. Kinderen zijn in de eerste plaats op school om te leren. Daarnaast vervult de school een belangrijke sociale functie voor kinderen onderling. Plagen, pesten, discriminatie, agressie en geweld leveren zijn negatieve prikkels bij de ontwikkeling van een kind.

Veiligheid op school een subjectief begrip

De term veiligheid is in het kader van onderwijs een subjectief begrip. Alle leerlingen zijn verschillend. Daarnaast is de ene ouder de andere ouder niet. Een gedraging van een leerling of leerkracht kan op verschillende manieren opgevat worden. Het is dan ook belangrijk dat er op school eenduidige normen en waarden gelden. Veiligheid op school kan betekenen de feitelijke onveiligheid op school of in de buurt, maar ook de incidentenregistratie of veiligheidsregistratie. De termen veiligheid of pesten zijn ook niet terug te vinden in de wetgeving.

Zorgplicht van school

De wet- en regelgeving over het onderwijs is primair gericht op de relatie tussen de overheid en school(besturen). De overheid heeft regels opgesteld voor scholen om in aanmerking te komen voor onderwijssubsidies en beschreven wie toezicht houdt op het onderwijs. Scholen zijn sinds augustus 2015 verplicht om veiligheidsbeleid op te stellen, maar krijgen van de overheid wel ruimte om dit zelf in te vullen. De verantwoordelijkheid dragen scholen dan ook zelf. Echter berust er op scholen wel een zorgplicht als het gaat om de sociale veiligheid van de leerlingen. Scholen zijn namelijk verplicht om:

  • Veiligheidsplan op te stellen
  • Monitoring van de veiligheidsbeleving van leerling
  • Coordinator als aanspreekpunt

Beleid helpt als richtlijn

De school kan veiligheidsbeleid opstellen, zodat duidelijk is hoe naar de resultaten van de monitoring wordt gekeken en welke acties hieraan zijn gekoppeld. Het lost veiligheidsproblemen niet op, maar de resultaten van de veiligheidsbeleving kunnen helpen om het beleid aan te scherpen of te voort te zetten. Het benoemen van ongewenst gedrag heeft vaak een preventieve werking, doordat in beleid vaak ook de straffen staan beschreven. Het veiligheidsbeleid komt terug in het leerlingenstatuut of de schoolgids.