Bezwaar indienen tegen de lotingsuitslag? Dit moet je weten!

Geplaatst door OCO op 10 april 2021
Indien u het niet eens bent met de uitslag van de centrale loting en matching van 8 april 2021, dan heeft u het recht in bezwaar te gaan. Een bezwaarprocedure is wel belastend en slechts weinig bezwaren worden toegekend. In 2021 worden bezwaren behandeld door een ‘toetsingscommissie’. Het reglement van deze nieuwe commissie roept nog wel vragen op die hopelijk binnenkort beantwoord zullen worden. OCO kan u helpen om uw bezwaarbrief te checken op formele vereisten en argumentatie en adviseren hoe om te gaan met de onduidelijkheden rondom de toetsingscommissie.

Recht op bezwaar

Wettelijk gezien heeft u het recht om bezwaar in te dienen tegen de beslissing van het bevoegd gezag (het schoolbestuur) van de school van uw eerste voorkeur om uw kind niet toe te laten. In een bezwaarschrift verzoekt u het schoolbestuur uw kind alsnog toe te laten, op grond van door u in het bezwaarschrift aangevoerde redenen.

Verbetersuggesties

Een bezwaarprocedure is belastend voor uw gezin en voor het schoolbestuur. Als het u alleen te doen is om verbetersuggesties, dan kunt u dat afdoen met een email aan povo@verenigingosvo.nl. Vereniging OSVO is het overlegorgaan van de Amsterdamse schoolbesturen. De OSVO neemt uw suggestie dan mee in de jaarlijkse evaluatie. Fijn als u OCO via info@onderwijsconsument.nl in de cc wilt meenemen.

Bezwaartermijn

De wettelijke bezwaartermijn is zes weken, art. 15 lid 2 Inrichtingsbesluit WVO. Dat wil zeggen dat uw bezwaar tegen de lotingsuitslag van donderdag 8 april voor 20 mei 2021 moet zijn ingediend. Het schoolbestuur heeft na ontvangst van het bezwaarschrift vier weken de tijd om tot een beslissing te komen, art. 27 lid 4 WVO.

Bezwaargronden

De redenen om bezwaar in te dienen kunnen verschillen per geval. Grofweg zijn vier soorten redenen te onderscheiden:

  • De centrale loting is niet uitgevoerd volgens de regels waartoe de schoolbesturen zich hebben verplicht in de kernprocedure. Dit komt in de praktijk zeer zelden voor.
  • Bezwaren tegen de opzet van de loting. Voor zover bij OCO bekend zijn bezwaren op deze grond nog nooit toegekend door Amsterdamse schoolbesturen. Wel hebben ze bijgedragen aan aanpassing van de loting in latere jaren.
  • Uw kind verdient vanwege bijzondere persoonlijke omstandigheden een uitzondering, dit wordt ook wel ’hardheidsclausule’ genoemd.
  • Uw kind is vanwege een specifieke ondersteuningsbehoefte aangewezen op de school van eerste voorkeur. In onderwijstermen valt dit onder de noemer ‘passend onderwijs’, maar in de kernprocedure is dit niet apart geregeld en valt het ook onder de ‘hardheidsclausule’.

Hardheidsclausule of ‘bijzondere omstandigheden’

Een beroep op de hardheidsclausule zou volgens de kernprocedure eigenlijk voorafgaand aan de loting gedaan moeten worden. Maar de afgelopen jaren werden dergelijke verzoeken onder de noemer van ’bijzondere omstandigheden’ ook na de lotingsuitslag als bezwaargrond behandeld.

Ook kan al voorafgaand aan de loting een beroep op de hardheidsclausule zijn gedaan dat is afgewezen. Tegen die afwijzing kan dan nog, mits binnen zes weken, bezwaar ingediend worden.

In hoorzittingen afgelopen jaren werd steeds gericht gevraagd of er bijzondere omstandigheden zijn. De indruk daarbij is dat het verloren gaan van een bijzonder talent voor de schoolbesturen geen overweging is die leidt tot het toekennen van een bezwaar. Het lijkt eerder te draaien om schrijnende situaties, waarbij uitloting op de specifieke school onevenredig grote gevolgen heeft voor de leerling. Ook kan daarbij de gezondheidssituatie of passend onderwijsbehoefte van een leerling meewegen.

De hardheidsclausule wordt omschreven als: “een combinatie van individuele persoonlijke kenmerken, een gezondheids- en/of thuissituatie die een specifiek aanbod geëigend maakt” (zie Kernprocedure overstap po-vo 2021 p26).

Een voorbeeld wat door schoolbesturen in hoorzittingen is genoemd is een leerling die vanwege een rolstoel is aangewezen op een schoolgebouw met een lift, of vanwege een medische situatie is aangewezen op een school zo dicht mogelijk bij huis.

Als het gaat om specifieke passend onderwijs deskundigheid op de school waar de leerling is uitgeloot, dan lijkt bezwaar op grond van passend onderwijs pas kansrijk als al op de basisschool sprake was van ‘extra ondersteuning’ en een ‘ontwikkelingsperspectief’ conform de wettelijke verplichtingen voor passend onderwijs. Soms hanteren basisscholen ook de term ‘groeidocument’ in plaats van ontwikkelingsperspectief.

Als ouders overwege een bezwaar in te dienen dan is het verstandig tijdig te beginnen met het verzamelen van ondersteunende verklaringen. Denk bijvoorbeeld aan brieven van de intern begeleider van de basisschool, de basisschooldirecteur of van experts of behandelaars die bekend zijn met de situatie van het kind.

Nieuw in 2021 is dat de toetsingscommissie die bezwaren gaat behandelen ook kijkt of de aangeboden school aansluit bij het basisschooladvies en het onderwijskundig rapport van de basisschool.

In het bezwaarschrift is het dan van belang om aan te geven of eventuele bijzondere omstandigheden reeds in het onderwijskundig rapport vermeld staan en deze nader toe te lichten. Als er wel bijzondere omstandigheden spelen en deze niet vermeld zijn in het onderwijskundig rapport, dan is een verklaring van belang waarom deze daarin ontbreken. Liefst ook met een brief van de basisschool.

Veel afwijzingen, wel geleidelijk verbeteringen in systeem

Helaas hebben wij de afgelopen jaren gezien dat schoolbesturen bezwaren tegen de opzet van de loting standaard afwijzen. Wel hebben we gezien dat de druk van ouders leidt tot aanpassingen van de regels waar de volgende lichting kinderen van profiteert.

De plaatsingsgarantie, de omkering van de lotnummers voor de reservelijst, inzetten van flexibele capaciteit om de schade te beperken in de ‘staart’ (plaatsing op onderste scholen voorkeurslijst), zijn direct aanwijsbare gevolgen van acties van ouders.

Schoolbesturen kenden bezwaren op grond van schrijnende bijzondere omstandigheden soms wel toe, maar ook slechts in enkele gevallen.

Veel verzoeken op grond van de hardheidsclausule of bijzondere omstandigheden werden toch afgewezen, omdat onvoldoende duidelijk gemaakt kon worden waarom plaatsing op de specifieke school noodzakelijk was. Of ze werden afgewezen omdat de schoolbesturen vonden dat de situatie niet zwaarwegend genoegd was om een uitzondering te rechtvaardigen tegenover andere leerlingen.

Hoorzitting bezwaarprocedure

Als onderdeel van de bezwaarprocedure heeft u recht op een hoorzitting waarin u uw bezwaar mondeling kunt toelichten, art. 15 lid 3 Inrichtingsbesluit WVO. Vanwege het coronavirus zal de hoorzitting waarschijnlijk per videoverbinding plaatsvinden.

Afgelopen jaren planden de meeste schoolbesturen hoorzittingen pas in wanneer ze de meeste bezwaarschriften hadden ontvangen, sommige schoolbesturen begonnen meteen al met het organiseren van hoorzittingen. In 2021 zullen de hoorzittingen door een nieuw ingestelde ‘toetsingscommissie’ worden uitgevoerd.

In 2021 standaardformulier voor indienen bezwaar

Elementen die een bezwaarschrift horen te bevaten om in behandeling te worden genomen zijn te vinden in het artikel Oneens met een toelatingsbeslissing? Ga in bezwaar! In 2021 heeft de OSVO een digitaal standaardformulier ontworpen om een bezwaar in te dienen. Het dient per email verzonden te worden aan povo@verenigingosvo.nl. Vraag daarbij wel een ontvangstbevestiging!

Als u uw bezwaarschrift behalve per email ook schriftelijk wil versturen, dan is het in de kernprocedure genoemde centrale adres daarvoor:

T.a.v. het bevoegd gezag van [naam betreffende VO-school]
p/a OSVO
Bijlmerdreef 1289
1103 TV Amsterdam

Onduidelijkheden over werkwijze nieuwe toetsingscommissie

De in OSVO verenigde schoolbesturen hebben in 2021 een toetsingscommissie ingesteld die ingediende bezwaren gaat behandelen en daarover advies gaat uitbrengen aan het betreffende schoolbestuur.

Helaas zijn een aantal essentiële zaken nog onduidelijk in het op 8 april 2021 geraadpleegde reglement inzake bezwaren en toetsingscommissie.

Zaken zijn nu in zo verwoord in het reglement dat ernstig betwijfeld mag worden of de bezwaarprocedure via de toetsingscommissie wel substantieel iets voorstelt. Zie daarvoor Vraagtekens bij toetsingscommissie die bezwaren tegen uitkomst loting gaat.

OCO heeft de zorgen hierover aangekaart bij OSVO. Zodra hierover definitief uitsluitsel te geven is wordt de informatie op deze pagina aangepast.

Onafhankelijk advies van OCO

Eventueel kunt u voordat u een bezwaarschrift gaat schrijven alvast uw situatie telefonisch voorleggen aan onze helpdesk, telefoon (020) 330 63 20. Bijvoorbeeld als u twijfelt over het indienen van een bezwaarschrift of als u nog vragen heeft over de bezwaarprocedure.

U kunt uw bezwaarschrift in concept aan OCO voorleggen voor onafhankelijk advies voordat u het indient bij het schoolbestuur. Verstuur uw concept naar het e-mailadres info@onderwijsconsument.nl.

Wij kunnen voor u checken of het aan de formele eisen voldoet en of de argumenten duidelijk zijn. Ook kan OCO u adviseren hoe om te gaan met onduidelijkheden over de werkwijze van de nieuwe toetsingscommissie zolang deze nog niet zijn opgehelderd.

U dient vervolgens zelf uw bezwaarschrift in.