Matching 2018: beste uitslag tot nu toe, ongemak blijft

De centrale loting en matching van 2018 levert de relatief beste uitkomsten tot nu toe met 99% geplaatst binnen de top5. Maar in absolute zin neemt het tekort aan plaatsen voor de eerste voorkeur niet af maar toe. Er zijn meer kanttekeningen te maken: het resultaat lijkt geflateerd door minder deelnemers dan vorig jaar, de proefmatching had minder effect dan vorig jaar en de nieuwe plaatsingsgarantie werd door circa 1.500 leerlingen genegeerd. En het lijkt erop dat er flexibele capaciteit beschikbaar was die de OSVO had kunnen inzetten om de lotingspijn te verlichten, dat voelt ongemakkelijk. In de afrondingsfase volgt nog een tweede centrale loting en matching, voor nog ongeplaatste leerlingen en leerlingen die bij nader inzien liever meeloten voor een andere beschikbare plek.

99% binnen top5, beste lotingspercentages tot nu toe

5 april 2018 werd de uitslag van de centrale loting en matching bekend. Op het eerste gezicht het beste resultaat sinds de eerste matching in 2015. Bijvoorbeeld als het gaat om percentages op de eerste voorkeur (87%), binnen de top3 (97%) of binnen de top5 (99%). De OSVO notitie van 5 april 2018 bevat een gedetailleerde vergelijking met eerdere jaren.

Absolute tekort terug naar niveau 2016

Dat lijken mooie percentages maar het komt in 2018 toch neer op 958 leerlingen die niet op de eerste voorkeur geplaatst kunnen worden. Dat is het absolute tekort, het aantal plekken wat nodig zou zijn om alle leerlingen een plek te geven op hun school van eerste voorkeur. Een verslechtering vergeleken met het absolute tekort van 907 uit 2017. Het absolute tekort uit 2018 ligt in de buurt van de 966 uit 2016. In 2015 was het absolute tekort nog groter, namelijk 998. De afgelopen drie jaar waren er voorzichtige tekenen van een positieve trend dat het absolute tekort daalde van circa duizend tot negenhonderd. Als er al sprake was van een trend zet die niet door.

Jaarlijkse schommeling leerlingaantal of neergaande trend i.v.m. woningmarkt?

Er deden 7.420 leerlingen mee aan de centrale loting en matching van 2018. Aanzienlijk minder dan  de 7.638 leerlingen in 2017. In 2016 ging het om 7.453 leerlingen en in 2015 deden 7.510 leerlingen mee. Flinke schommelingen de afgelopen vier jaar. Het lotingsresultaat van dit jaar lijkt geflateerd te zijn door het geringere aantal leerlingen t.o.v. vorig jaar. Of het om jaarlijkse schommelingen gaat of dat een dalende trend is ingezet qua leerlingaantal vanwege de oververhitte woningmarkt  – of misschien ook wel vanwege de matching zoals VSA twittert – is nog niet duidelijk. In de tweet van VSA is ook gemeld dat er waarschijnlijk minder leerlingen vanuit Amstelveen hebben meegedaan.

Minder effect proefmatching

Bij de proefmatching wordt het systeem getest en onderzocht of verschuivingen binnen de beschikbare capaciteit het lotingsresultaat kunnen verbeteren. Door aanpassingen bij het Berlage, Geert Groote, HLZ, Metis, Caland, HLW, IJburg2, Lumion en het Mediacollege konden 49 meer leerlingen terecht op hun eerste voorkeur. Het Cartesius, IJburg1, MLA, Pieter Nieuwland en VOX-klassen hadden ook kunnen bijdragen aan een beter resultaat. Maar deze scholen weigerden dit vanwege hun onderwijsconcept of huisvesting. De verbetering met 49 plekken steekt mager af tegen de verbeterslag met 115 plaatsen die vorig jaar gemaakt kon worden bij de proefmatching (zie informatiebrief OSVO 8 mei 2017).

Eerste keer plaatsingsgarantie dankzij flexibele capaciteit

2018 is het eerste jaar met een plaatsingsgarantie bij de centrale loting en matching, mits een voldoende lange voorkeurslijst was ingeleverd: vier verschillende scholen voor vmbo-b, vmbo-b/k of vmbo-k, zes scholen voor vmbo-t of vmbo-t/havo, twaalf scholen voor havo, havo/vwo of vwo. Wat is de techniek achter de plaatsingsgarantie? De FAQ op voschoolkeuze020.nl legt uit:

“Als bij de uitvoering van de Centrale Loting & Matching blijkt dat met de opgegeven capaciteit niet alle leerlingen (met voldoende lange voorkeurslijst) geplaatst kunnen worden, dan is de lotingscomputer zo geprogrammeerd dat er in elke brugklas een extra stoel kan worden bijgezet om alle leerlingen (met voldoende lange voorkeurslijst) geplaatst te krijgen.”

Desgevraagd verklaarde de OSVO dat slechts twee stoelen hoefden te worden bijgeplaatst als ‘flexibele capaciteit’ om de plaatsingsgarantie te kunnen waarmaken in 2018. Dit is ook bevestigd door een bij de matching aanwezige getuige.

Ongemakkelijke combinatie: categoraal vwo vol maar flexibele capaciteit onderbenut

In de lijst met beschikbare plaatsen schitteren de categorale gymnasia en de categorale vwo’s door afwezigheid. Dat doet vermoeden dat daar ook dit jaar de vraag het aanbod weer overtrof. Dit is extra ongemakkelijk in combinatie met het gegeven dat beschikbare flexibele capaciteit op deze (en enkele andere overvraagde) scholen t.b.v. de plaatsingsgarantie niet is ingezet om de pijn te verlichten.

De OSVO voelt zich kennelijk alleen gehouden aan de afspraak om de plaatsingsgarantie waar te maken. Waarschijnlijk is de OSVO huiverig om de spelregels te veranderen ten gunste van de leerlingen, door flexibele capaciteit in te zetten om de lotingspijn verder te verlichten. Wellicht uit angst voor claims van ouders dat er dan nieuwe ‘willekeurige’ grenzen ontstaan, waar wel en waar niet wordt ingegrepen. Grotere klassen brengen natuurlijk ook nadelen mee t.a.v. kwaliteit en werkdruk. Toch voelt het ongemakkelijk dat de OSVO de flexibele ruimte die er misschien was niet heeft durven gebruiken.

Grote groep negeert nieuwe plaatsingsgarantie

Wat verder nog opvalt in de eerste rapportage van de OSVO is dat één op de vijf leerlingen, zo’n 1.500 van de 7.420 deelnemers aan de centrale loting en matching, geen voldoende lange lijst wilde of kon inleveren voor een plaatsingsgarantie. Voor de meesten daarvan is dat toch goed afgelopen. Uiteindelijk zijn zes leerlingen met een te korte lijst niet geplaatst vanwege een zwak lotnummer.

Afrondingsfase met tweede centrale loting en matching

De zes ongeplaatste leerlingen en leerlingen die bij nader inzien liever hun plek teruggeven en opnieuw loten voor nog beschikbare plekken kunnen meedoen aan de afrondingsfase waarin een tweede centrale loting en matching plaatsvindt:

  • Vrijdag 6, maandag 9 en dinsdag 10 april scholen bezoeken waar nog plaats is.
  • Dinsdag 10 april 2018 uiterlijke aanmelddatum met nieuwe voorkeurslijst.
  • Donderdag 12 april om 15:30 uur uitslag via digitale ouderportaal.

Bekijk de lijst met beschikbare plaatsen, check voschoolkeuze020.nl voor laatste updates.