Wat is burgerschap in het mbo?

Geplaatst door Ramon Rahangmetan op 1 maart 2019
Als je een mbo-opleiding volgt, dan krijg je altijd burgerschap. Dat kan een apart zijn vak met theorie, maar ook een excursie, gesprekken in de klas tijdens een bestaand vak of een werkstuk. Je leert afwegingen en keuzes maken voor je eigen toekomst. Burgerschap gaat ook over het leren omgaan met maatschappelijke vraagstukken. Wat is je rol is als inwoner van een stad, als consument en als werknemer of ondernemer? En hoe ga je om met belangrijke levensvragen, zoals racisme, discriminatie en gelijke kansen?

Wat is burgerschap?

Beroepsopleidingen besteden niet alleen aandacht aan vakkennis, maar geven ook aandacht aan vraagstukken in de samenleving. Dit heet burgerschap. Als je een mbo-opleiding volgt, dan krijg je altijd burgerschapsonderwijs.

Voorbeelden

  • klassengesprek
  • theorie behandelen
  • debat
  • buitenschoolse activiteiten, zoals excursies
  • één op één gesprekken
  • werkstuk of schriftelijke opdracht
  • training

Wettelijke eisen van burgerschap in het mbo

Voor alle mbo-opleidingen gelden dezelfde wettelijke eisen voor burgerschap. Het maakt niet uit welke opleiding of niveau je volgt. Je leert over het maken van afwegingen en keuzes voor je eigen toekomst. Wat je rol is als inwoner van een stad, als consument en als werknemer of ondernemer. En hoe je omgaat met belangrijke levensvragen, zoals racisme, discriminatie en gelijke kansen.

Algemene eisen uit de Bijlage 1 Examen en kwalificatiebesluit beroepsopleidingen WEB zijn:

  • informatie (-bronnen) op waarde weten te schatten; daarbij het onderscheid kunnen maken tussen argumenten, beweringen, feiten en aannames;

  • het perspectief van anderen kunnen innemen;

  • kunnen nadenken over hoe eigen opvattingen, beslissingen en handelingen tot stand komen.

Naast deze algemene eisen wordt burgerschap nog verder uitgewerkt in de volgende deelgebieden:

Politiek en regels

Hoe de samenleving werkt, het respecteren en het omgaan met dilemma’s, waarom er verkiezingen zijn voor de gemeenteraad en wat rechters doen.

Financieel

Om in loondienst of ondernemer te zijn, hoe je het maken van schulden kan voorkomen en de verantwoordelijkheid die komt bij een eigen huis en een gezin.

Maatschappelijk

Waardering en acceptatie voor andere culturen, kennis en inzicht in eigen waarden in Nederland. Het belang van kennismaking met vluchtelingen en asielzoekers, maar ook spanningen in een wijk en dat je bekend bent met discussies ergens anders in de wereld.

Gezondheid

Je eigen gezondheid. Het belang van sport en beweging. Het gevolg van risicovol gedrag zoals roken, alcohol, onveilige seks en drugs.

Verschillende vormen van burgerschap

Scholen zijn verplicht om aandacht te besteden aan burgerschap. De ene opleiding is de andere niet. Bovendien biedt het mbo onderwijs aan jongeren en volwassen in de leeftijd van 16 tot 60 jaar. Ook de verschillen tussen ROC’s onderling zijn groot. Een mbo-opleiding kiest daarom zelf hoe burgerschap eruit ziet. Burgerschap is wél altijd onderdeel van de opleiding. Je bent ook verplicht om het te volgen.

Burgerschapsagenda 

Burgerschap staat de laatste jaren steeds meer  in de belangstelling op een maatschappelijk niveau. Denk bijvoorbeeld ook aan de invloed op social media, internationalisering, kansenongelijkheid etc.

Hiervoor is voor de komende jaren een burgerschapsagenda voor het mbo samengesteld. In deze agenda staan de toekomstplannen die door de Ministerie van Onderwijs Cultuur en Wetenschap (OCW) is vastgesteld. Hierdoor zijn scholen verplicht om de komende jaren burgerschapsonderwijs in het mbo te verbeteren. Deze agenda loopt nog tot 2021.

Kennispunt Burgerschap

Meer weten? De MBO Raad heeft een Kennispunt Burgerschap ingericht met informatie over beleid en regelgeving, lesmateriaal en informatie over professionalisering van docenten.