Oneens met het schooladvies van de basisschool?

Geplaatst door Lidewij Koren op 21 december 2020
Uiterlijk 1 maart 2021 krijgen Amsterdamse achtstegroepers hun definitieve schooladvies van de basisschool. Dit basisschooladvies bepaalt op welk niveau zij zich op het voorgezet onderwijs kunnen inschrijven. OCO spreekt ouders die het niet eens zijn met het schooladvies van de basisschool voor hun kind, vaak zijn deze ouders van mening dat hun kind meer kan. In groep 7 is het goed om over verwachtingen in gesprek te gaan met school, in groep 8 is het gesprek over de onderbouwing van het schooladvies belangrijk. Hou bij het kiezen van een school voor voortgezet onderwijs rekening met doorgroeimogelijkheden.

Totstandkoming schooladvies basisschool

Bij het opstellen van het basisschooladvies zijn minstens twee professionals betrokken. Het basisschooladvies is wettelijk leidend en bindend. Het bepaalt, meer dan de uitslag van de eindtoets, op welk niveau uw kind terecht kan. Een passend advies is van groot belang. Het basisschooladvies wordt zorgvuldig geformuleerd. De basisschool betrekt bij de formulering het volgende:

  • Kennis en vaardigheden opgedaan in groep 6, 7 en 8
  • Sociaal emotionele ontwikkeling
  • Werkhouding
  • Motivatie
  • Gedrag

Het basisschooladvies is dus niet alleen gebaseerd op toetsuitslagen. Hoe gedraagt het kind zich in de klas? Kan het zich concentreren? Is het gemotiveerd? Maakt het thuis huiswerk? De antwoorden op deze vragen spelen een grote rol.

Lees meer over de totstandkoming van het basisschooladvies in het artikel Hoe komt het schooladvies tot stand?

Komen verwachtingen ouders overeen met het voorlopige advies?

Toen uw kind in groep 7 zat, sprak de basisschool voor het eerst met u over het basisschooladvies. Wat was op dat moment passend? Het advies was voorlopig, en vooral bedoeld om u voor te bereiden. Had u andere verwachtingen van uw kind en herkent u zich niet in het beeld dat de school van uw kind schetst? Ga dan in gesprek met de groepsleerkracht en/of intern begeleider (IB-er), zodat u als ouder en school van elkaar weten wat de verwachtingen zijn. Zo’n gesprek kan duidelijk maken wat haalbaar is en waaraan uw kind nog moet werken en hoe u daarbij kunt ondersteunen.

Definitief advies basisschool

In groep 8 krijgt uw kind het definitieve advies, het advies wordt aan de ouders toegelicht in een adviesgesprek, op de meeste scholen met het kind erbij.

Sommige scholen doen dat al voor de kerstvakantie, de meeste scholen doen het in januari. In Amsterdam heeft ieder basisschoolkind uiterlijk 1 maart een schooladvies gekregen.

Het basisschooladvies wordt onderbouwd met het onderwijskundig rapport, in Amsterdam heet dit het oki-doc. Bent u het niet eens met schooladvies, vraag de school dan om een toelichting aan de hand van het onderwijskundig informatiedocument (oki-doc).

Oneens met onderbouwing leerkracht? Tegenargumenten en doorvragen

Bent u het oneens met de onderbouwing van de leerkracht? Probeer dit dan met tegenargumenten duidelijk te maken. Hieronder staan drie voorbeeldsituaties.

Voorbeeld A

Uw kind heeft een havo-advies. De leerkracht onderbouwt dit voor een groot deel met de leerprestaties op het gebied van rekenen/wiskunde en begrijpend lezen vanaf groep 6.

Tegenargument: uw kind scoorde in de groepen 3 tot en met 5 altijd hoger (A op de cito). Sinds groep 6 heeft hij veel lerarenwisselingen en lesuitval gehad, door het lerarentekort. Geef dit tijdens het gesprek aan en vraag de leerkracht daarop te reageren.

Voorbeeld B

Uw kind heeft een vmbo-t-advies. De leerkracht geeft aan dat hij eerst nog twijfelde tussen vmbo-t of vmbo-t/havo, maar uiteindelijk voor een enkel advies heeft gekozen vanwege de inzet en motivatie van de leerling.

Tegenargument: als ouder weet u dat uw kind veel last heeft van de corona-maatregelen en het thuisonderwijs. Door uw drukke baan heeft hij minder begeleiding gekregen en hierdoor raakte hij gedemotiveerd om te werken. Bovendien blijkt uit onderzoek dat je bij twijfel kansrijk moet adviseren. Geef dit tijdens het gesprek aan en vraag de leerkracht daarop te reageren.

Voorbeeld C

Uw kind heeft een vmbo-kader-advies. De leerkracht geeft aan dat uw kind een erg jonge leerling is en nu op z’n tenen loopt, maar wel de potentie heeft om uiteindelijk vmbo-t te halen. De leerling heeft in de klas  nog veel begeleiding en sturing nodig van de leerkracht. Uit de M8-toets kwam wel vmbo-t. De leerkracht onderbouwt het definitieve schooladvies met: ‘als hij start met vmbo-kader kan hij succeservaringen opdoen en hoeft hij niet zo op z’n tenen te lopen. Daarna kan hij altijd nog opstromen’.

Tegenargument: uit onderzoek blijkt dat kinderen in de praktijk niet vaak opstromen. Bovendien heeft een leerling uit dezelfde klas dezelfde schoolresultaten als uw kind en hij heeft wel een vmbo-t-advies. Hoe zit dat? En heeft de leerkracht er rekening mee gehouden dat de eindtoets dit jaar door corona minder betrouwbaar is en de mogelijkheid tot heroverweging daardoor kleiner?

Schooladvies bijstellen

Is het advies echt niet goed onderbouwd dan kunt u de groepsleerkracht of de schooldirecteur vragen het advies nog bij te stellen. Weigert de school dit dan kunt u het schoolbestuur nog vragen het advies bij te stellen. U moet dan wel met hele goede argumenten komen. Eventueel kunt u ook een klacht indienen over de gang van zaken rond het schooladvies.

De school moet uiteindelijk een professionele inschatting geven welk vervolgonderwijs het meest geschikt is voor uw kind. Het schoolbestuur heeft hierin het laatste woord (art. 42 lid 2 WPO), u kunt als ouder niet het schooladvies bepalen.

Wanneer ouders het niet eens zijn met het schooladvies kan dit worden opgenomen in het oki-doc.

Heroverweging schooladvies bij hogere score op eindtoets

In april maakt uw kind de eindtoets. Valt de uitslag van de toets tegen, dan is de leerling beschermd en blijft het basisschooladvies onveranderd. Valt de score op de eindtoets hoger uit dan het basisschooladvies, ga dan in gesprek. De basisschool is verplicht het gegeven advies te heroverwegen. Er zullen opnieuw twee professionals zorgvuldig naar het gegeven advies kijken, in een gesprek met de ouders en het kind. De wet bepaalt dat de school het volgende kan besluiten:

  • het advies naar boven bij te stellen
  • het advies te handhaven, de school moet dan wel motiveren waarom het advies niet wordt verhoogd (art. 42 lid 2 WPO)

Let op: In 2020 vond geen eindtoets en ook geen heroverweging plaats. Dit was het gevolg van noodmaatregelen om snelle verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Zie voor meer informatie over tijdelijke wijzigingen Corona op school: wat zijn de regels?

Volgens de Kernprocedure 2021 (p. 31) kan een ouder/leerling of medewerker van een PO- of VO-school, die vermoedt dat er sprake is van een onrechtvaardige behandeling bij de heroverweging van het basisschooladvies, een klacht of bezwaar indienen bij de desbetreffende school of diens bestuur. Het gaat hierbij niet om een in de wet geregelde bezwaarmogelijkheid, maar om een verzoek om de beslissing nogmaals te overdenken of beter te onderbouwen.

Mogelijkheden op het voorgezet onderwijs

Blijft het basisschooladvies gehandhaafd, bedenk dan dat er op het voortgezet onderwijs voldoende mogelijkheden zijn om door te groeien. Bekijk ons scholenoverzicht en kies voor een school met een breed aanbod. Uw kind kan dan opstromen, zonder van school te hoeven wisselen. Raadpleeg de overgangsnormen van de school, om te zien bij welk gemiddeld eindcijfer een leerling op mag stromen. Maak dit ook bespreekbaar. Met de school, en met uw kind. De school kan u over de mogelijkheden informeren, en uw kind weet waar het naar toe moet werken.