Hoe komt het schooladvies tot stand in groep 8?

Geplaatst door Lidewij Koren op 4 januari 2021
In groep 8 krijgen leerlingen een schooladvies. Dit advies bepaalt op welk niveau een leerling zich mag inschrijven op een school voor voortgezet onderwijs. De basisschool baseert het schooladvies op toetsresultaten, de sociaal emotionele ontwikkeling, werkhouding, motivatie en gedrag. Het adviestraject begint al in groep 7. Na het schooladvies en de Centrale loting en matching in Amsterdam, maken leerlingen in groep 8 de eindtoets. Hieruit volgt een toetsadvies. Is het toetsadvies hoger dan het schooladvies, dan moet de basisschool het schooladvies heroverwegen.

Schooladvies is leidend

Sinds 2015 is het schooladvies wettelijk leidend bij de toelating van leerlingen op het voortgezet onderwijs. De school voor voortgezet onderwijs moet de leerling plaatsen op het niveau van het schooladvies. Dit is geregeld in art. 42 WPO en art. 3 lid 2 Inrichtingsbesluit WVO en voor Amsterdamse scholen ook beschreven in de Kernprocedure. Overigens spreekt de wet van ‘schooladvies’ en de Amsterdamse kernprocedure van ‘basisschooladvies’, het betekent hetzelfde.

Waar kijkt de school naar bij het opstellen van het schooladvies?

Bij het schooladvies wegen ‘harde’ (cijfermatige) en ‘zachte’ (persoonlijke) gegevens mee:

  • Kennis en vaardigheden in groep 6, 7 en 8;
  • Sociaal emotionele ontwikkeling;
  • Werkhouding, motivatie en gedrag;
  • Indien er sprake was van een ‘ondersteuningsbehoefte’ voor passend onderwijs dan wegen de geboden ondersteuning en het effect daarvan ook mee.

In de Amsterdamse Kernprocedure is afgesproken dat bij het opstellen van het basisschooladvies tenminste twee professionals van de school betrokken zijn. Meestal is dat de groepsleerkracht samen met de intern begeleider of de schoolleider.

Naar welke vakken wordt gekeken?

Het leerlingvolgsysteem geeft een beeld van de opgedane kennis en vaardigheden. In het leerlingvolgsysteem staan per leerling de toetsuitslagen van groepen 1 tot en met groep 8. De school betrekt de toetsuitslagen van groep 6, 7 en 8 bij het opstellen van het schooladvies. Dit worden ook wel de ‘harde gegevens’ genoemd over de leerling. De leerlingvolgsysteemtoetsen in januari (M8) zijn de laatste toetsen die meetellen in het advies. De Amsterdamse scholen hebben met elkaar afgesproken dat de toetsuitslagen van de volgende vakken nadrukkelijk meewegen bij het advies: 

  • Begrijpend lezen;
  • Rekenen/wiskunde;
  • Spelling;
  • Studievaardigheden.

Zachte gegevens

Het basisschooladvies is niet alleen gebaseerd op toetsuitslagen. De sociaal emotionele ontwikkeling, motivatie en gedrag spelen ook mee. Dit worden ook wel de ‘zachte gegevens’ genoemd over de leerling. Hoe gedraagt het kind zich in de klas? Kan het zich concentreren? Is het gemotiveerd? Maakt het thuis huiswerk? De antwoorden op deze vragen spelen een grote rol.

Thuissituatie weegt niet meer mee!

Om kansenongelijkheid tussen leerlingen met verschillende thuissituaties tegen te gaan hebben de Amsterdamse schoolbesturen besloten om vanaf 2021 de thuissituatie niet meer mee te wegen in het advies. Het rijtje ‘thuissituatie, onderwijsondersteunend gedrag, educatief partnerschap’ is als mee te wegen punten geschrapt uit de Kernprocedure. Hierover verscheen ook een bericht in Het Parool.

Tip

Heeft u toch het gevoel dat de school (te) ‘voorzichtig’ adviseert? Of krijgt uw kind een lager advies dan een klasgenoot met dezelfde prestaties en werkhouding, maar met een andere thuissituatie? Bespreek dit dan tijdens het adviesgesprek. Wijs hierbij op de afspraak uit de Kernprocedure dat de school de thuissituatie niet meer mag meewegen bij het advies. Bespreek daarnaast ook wat uw kind nodig heeft om goed te kunnen leren en werken en welke hulp daar eventueel voor beschikbaar is.

Schooladvies: enkel en dubbeladvies

Een leerling krijgt een schooladvies voor één schooltype (enkelvoudig) of twee schooltypes (meervoudig/dubbel). Bijvoorbeeld: vmbo-t of vmbo-t/havo. Hieronder staan alle schooltypes:

ProPraktijkonderwijs
Vmbo-bb Basis
Vmbo-bk Kader
Vmbo-glGemengde leerweg
Vmbo-tTheoretisch
Havo Hoger algemeen voortgezet onderwijs
Vwo Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs

Hier lees je wat de verschillende schooltypes/niveaus inhouden en naar welk vervolgonderwijs (mbo, hbo, universiteit) je kunt.

Adviesgesprek eind groep 7

Eind groep 7 krijgt een leerling een voorlopige basisschooladvies. De school baseert dit voorlopige advies onder andere op (toets)gegevens uit het leerlingvolgsysteem en methodetoetsen. Maar ook op gedrag, werkhouding en motivatie.

Tijdens dit gesprek bespreken de leerkracht, ouders en leerling ook eventuele verbeterpunten voor het komende schooljaar. Een verbeterpunt kan bijvoorbeeld zijn dat een leerling vaker zijn huiswerk op tijd inlevert. Of dat een leerling vaker samenwerkt met andere klasgenoten.

De leerkracht maakt een verslag van dit gesprek en slaapt dit op in het leerlingvolgsysteem.

Voorlopig en definitief schooladvies groep 8

In groep 8 vindt er tussen de herfst- en kerstvakantie opnieuw een gesprek plaats tussen de school, de ouders en de leerling over het voorlopig basisschooladvies.

In januari neemt de school nog een laatste toets af als onderdeel van het leerlingvolgsysteem: de M8 toets. Deze toets telt mee voor het schooladvies. Daarna stelt de school het schooladvies vast en bespreekt dat met de ouders en de leerling in een adviesgesprek.

Adviesgesprek met onderwijskundig rapport

Volgens de Kernprocedure vindt het adviesgesprek in Amsterdam eind januari of begin februari plaats. De wettelijke einddatum is 1 maart (art. 42 lid 2 WPO). In Amsterdam is de einddatum in schooljaar 2021-2022 op 4 februari 2022.

Tijdens dit adviesgesprek ontvangen ouders een kopie van het oki-doc. Deze afkorting staat voor onderwijskundig informatiedocument, de Amsterdamse naam voor het wettelijk verplichte onderwijskundig rapport dat de basisschool opstelt voor de school voor voortgezet onderwijs. In het oki-doc staat de onderbouwing van het schooladvies.

Ook dit adviesgesprek wordt op hoofdlijnen vastgelegd in het leerlingvolgsysteem. Bovendien wordt vastgelegd dat het oki-doc is uitgereikt.

Tip

Vraag tijdens het adviesgesprek of de leerkracht het oki-doc wil toelichten, zodat de onderbouwing van het advies duidelijk wordt.

Oneens met schooladvies

Bent u het niet eens met het schooladvies van uw kind? Of vindt u het advies niet goed onderbouwd? Lees dan ‘Oneens met het schooladvies van de basisschool?’.

Uitslag eindtoets geeft toetsadvies

In april maken de leerlingen in groep 8 de wettelijk verplichte eindtoets. Zij zijn dan al aangenomen op een school voor voortgezet onderwijs, op basis van het eerder gegeven basisschooladvies. Er zijn verschillende eindtoetsen in gebruik, waaronder de Centrale Eindtoets van Cito, de IEP en Route 8.

Dubbeladvies

De uitslag van de eindtoets geeft een toetsadvies. Een toetsadvies is altijd een dubbeladvies, zoals vmbo-bb/vmbo-bk of havo/vwo. Met uitzondering van het enkelvoudige toetsadvies vwo.

Objectief

De eindtoets dient als ‘objectief gegeven’ om onderadvisering te voorkomen. De eindtoets is objectief omdat de het in heel Nederland wordt afgenomen en wordt nagekeken door de fabrikant van de toets. Als een leerling toch meer aankan dan de leerkracht had aangegeven in het schooladvies, dan kan die leerling dat met de centrale eindtoets laten zien. Daarmee is de toets een soort ‘second opinion’.

Belangrijke data Amsterdam 2022

  • Uiterlijk 4 februari: definitief schooladvies
  • Tussen 7 en 17 maart: voorkeurslijst inleveren
  • 7 april: bekendmaking school van plaatsing
  • 20, 21 en 22 april: afname eindtoets 

Heroverweging schooladvies

Is het toetsadvies hoger dan het schooladvies, dan moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. De school kan in overleg met de ouders en de leerling besluiten het basisschooladvies naar boven bij te stellen. De school kan ook besluiten dit niet te doen. De basisschool is bij een hogere score dan het schooladvies niet verplicht het advies naar boven bij te stellen, maar is dan wel verplicht te motiveren waarom. De basisschool mag het basisschooladvies niet naar beneden bijstellen (art. 42 lid 2 WPO).