Hoe komt het schooladvies tot stand in groep 8?

Geplaatst door Lidewij Koren op 4 januari 2021
In groep 8 krijgen leerlingen een schooladvies. Dit advies bepaalt op welk niveau een leerling zich mag inschrijven op een school voor voortgezet onderwijs. De basisschool baseert het schooladvies op toetsresultaten, de sociaal emotionele ontwikkeling, werkhouding, motivatie en gedrag. Het adviestraject begint al in groep 7. Na het schooladvies in groep 8 maken leerlingen de eindtoets. Hieruit volgt een toetsadvies. Is het toetsadvies hoger dan het schooladvies, dan moet de basisschool het schooladvies heroverwegen.

Schooladvies is leidend

Sinds 2015 is het schooladvies wettelijk leidend bij de toelating van leerlingen op het voortgezet onderwijs. De school voor voortgezet onderwijs moet de leerling plaatsen op het niveau van het schooladvies. Dit is geregeld in art. 42 WPO en art. 3 lid 2 Inrichtingsbesluit WVO en voor Amsterdamse scholen ook beschreven in de kernprocedure. Overigens spreekt de wet van ‘schooladvies’ en de Amsterdamse kernprocedure van ‘basisschooladvies’, het betekent hetzelfde.

Waar kijkt de school naar bij het opstellen van het schooladvies?

Bij het schooladvies wegen ‘harde’ (cijfermatige) en ‘zachte’ (persoonlijke) gegevens mee:

  • Kennis en vaardigheden in groep 6, 7 en 8;
  • Sociaal emotionele ontwikkeling;
  • Werkhouding, motivatie en gedrag;
  • Indien er sprake was van een ‘ondersteuningsbehoefte’ voor passend onderwijs dan wegen de geboden ondersteuning en het effect daarvan ook mee.

In de Amsterdamse kernprocedure is afgesproken dat bij het opstellen van het basisschooladvies tenminste twee professionals van de school betrokken zijn. Meestal is dat de groepsleerkracht samen met de intern begeleider of de schoolleider.

Naar welke vakken wordt gekeken?

Het leerlingvolgsysteem geeft een beeld van de opgedane kennis en vaardigheden. In het leerlingvolgsysteem staan per leerling de toetsuitslagen van groepen 1 tot en met groep 8. De school betrekt de toetsuitslagen van groep 6, 7 en 8 bij het opstellen van het schooladvies. Dit worden ook wel de ‘harde gegevens’ genoemd over de leerling. De leerlingvolgsysteemtoetsen in januari zijn de laatste toetsen die meetellen in het advies. De Amsterdamse scholen hebben met elkaar afgesproken dat de toetsuitslagen van de volgende vakken nadrukkelijk meewegen bij het advies: 

  • Begrijpend lezen;
  • Rekenen/wiskunde;
  • Spelling;
  • Studievaardigheden.

Zachte gegevens

Het basisschooladvies is niet alleen gebaseerd op toetsuitslagen. De sociaal emotionele ontwikkeling, motivatie en gedrag spelen ook mee. Dit worden ook wel de ‘zachte gegevens’ genoemd over de leerling. Hoe gedraagt het kind zich in de klas? Kan het zich concentreren? Is het gemotiveerd? Maakt het thuis huiswerk? De antwoorden op deze vragen spelen een grote rol.

Thuissituatie weegt niet meer mee!

Om kansenongelijkheid tussen leerlingen met verschillende thuissituaties tegen te gaan hebben de Amsterdamse schoolbesturen besloten om in 2021 de thuissituatie niet meer mee te wegen in het advies. Het rijtje ‘thuissituatie, onderwijsondersteunend gedrag, educatief partnerschap’ is als mee te wegen punten geschrapt uit de kernprocedure. Hierover verscheen ook een bericht in Het Parool.

Tip

Heeft u toch het gevoel dat de school (te) ‘voorzichtig’ adviseert? Lager dan bij een ander kind met dezelfde prestaties en werkhouding maar een andere thuissituatie? Bespreek dit dan in het adviesgesprek en wijs op de afspraak om de thuissituatie niet mee te laten wegen! Ga dan wel het gesprek aan wat uw kind nodig heeft om huiswerk te maken en wat voor hulp daar eventueel voor beschikbaar is.

Schooladvies: enkel en dubbeladvies

Een leerling kan een schooladvies voor één schooltype (enkelvoudig) of twee schooltypes (meervoudig/dubbel) krijgen. Bijvoorbeeld: vmbo-t of vmbo-t/havo. Hieronder staan alle schooltypes:

ProPraktijkonderwijs
Vmbo-bb Basis
Vmbo-bk Kader
Vmbo-glGemengde leerweg
Vmbo-tTheoretisch
Havo Hoger algemeen voortgezet onderwijs
Vwo Voorbereidend wetenschappelijk onderwijs

Hier lees je wat de verschillende schooltypes/niveaus inhouden en naar welk vervolgonderwijs (mbo, hbo, universiteit) je kunt.

Adviesgesprek eind groep 7

Eind groep 7 heeft de groepsleerkracht een gesprek met de ouders en de leerling over het voorlopig basisschooladvies van de leerling. De school baseert het voorlopig basisschooladvies op de uitslag van de Entreetoets en andere (toets)gegevens uit het leerlingvolgsysteem.

In dit gesprek worden ook verbeterpunten voor het komende schooljaar besproken. Een gespreksverslag (hoofdlijnen) wordt vastgelegd in het leerlingvolgsysteem.

Voorlopig en definitief schooladvies groep 8

In groep 8 vindt er tussen de herfst- en kerstvakantie opnieuw een gesprek plaats tussen de school, de ouders en de leerling over het voorlopig basisschooladvies.

In januari neemt de school nog een laatste toets af als onderdeel van het leerlingvolgsysteem: de M8 toets. Deze toets telt mee voor het schooladvies. Daarna stelt de school het schooladvies vast en bespreekt dat met de ouders en de leerling in een adviesgesprek.

Adviesgesprek met onderwijskundig rapport

Volgens de Kernprocedure vindt het adviesgesprek in Amsterdam eind januari of begin februari plaats. De wettelijke einddatum is 1 maart (art. 42 lid 2 WPO). Bij dit adviesgesprek ontvangen ouders een kopie van het oki-doc. Deze afkorting staat voor onderwijskundig informatiedocument, de Amsterdamse naam voor het wettelijk verplichte onderwijskundig rapport dat de basisschool opstelt voor de school voor voortgezet onderwijs. In het oki-doc staat de onderbouwing van het schooladvies. Ook dit adviesgesprek wordt op hoofdlijnen vastgelegd in het leerlingvolgsysteem. Bovendien wordt vastgelegd dat het oki-doc is uitgereikt.

Tip

Vraag in het adviesgesprek een toelichting op het oki-doc, dan wordt de onderbouwing van het advies duidelijk. Dat is ook het beste moment om vragen te stellen als punten in het oki-doc onduidelijk zijn of als het advies niet aansluit op uw verwachting.

Oneens met schooladvies

Bent u het niet eens met het schooladvies van uw kind? Vindt u het advies niet goed onderbouwd? Hier leest u wat u kunt doen.

Uitslag eindtoets geeft toetsadvies

In april maken de leerlingen in groep 8 de eindtoets. De leerling is dan al aangenomen op een school voor voortgezet onderwijs, op basis van het eerder gegeven schooladvies. De uitslag van de eindtoets geeft een toetsadvies. Een toetsadvies is altijd een dubbeladvies, zoals vmbo-bb/vmbo-bk of havo/vwo. Met uitzondering van het enkelvoudige toetsadvies vwo.

De eindtoets dient als ‘objectief gegeven’ om onderadvisering te voorkomen. Objectief omdat de eindtoets in heel Nederland wordt afgenomen en wordt nagekeken door de fabrikant van de toets. Als een leerling toch meer aankan dan de leerkracht had aangegeven in het schooladvies, dan kan die leerling dat met de centrale eindtoets laten zien. Er zijn verschillende, door de overheid goedgekeurde, eindtoetsen in gebruik. In Amsterdam zijn de Centrale Eindtoets, de IEP en Route 8 de meest voorkomende eindtoetsen.

Belangrijke data schooladvies 2021

  • Uiterlijk 1 maart: definitief schooladvies (aangepaste datum wegens corona)
  • Tussen 8 en 19 maart: voorkeurslijst inleveren
  • 8 april: bekendmaking school van plaatsing
  • 19 april: afname eindtoets 
  • Uiterlijk 26 mei: heroverweging schooladvies na hoger toetsadvies 

Heroverweging schooladvies

Is het toetsadvies hoger dan het schooladvies, dan moet de basisschool het schooladvies heroverwegen. De school kan in overleg met de ouders en de leerling besluiten het basisschooladvies naar boven bij te stellen. De school kan ook besluiten dit niet te doen. De basisschool is bij een hogere score dan het schooladvies niet verplicht het advies naar boven bij te stellen, maar is dan wel verplicht te motiveren waarom. De basisschool mag het basisschooladvies niet naar beneden bijstellen (art. 42 lid 2 WPO).

Let op: In 2020 vond vanwege corona geen eindtoets en ook geen heroverweging plaats. Het uitgebrachte schooladvies bleef toen het definitieve advies. Tot nu gaat de minister van onderwijs ervan uit dat de eindtoets in 2021 wel door kan gaan, maar het valt niet uit te sluiten dat corona de eindtoets weer in de weg zit. Zie voor meer informatie over tijdelijke wijzigingen Corona op school: wat zijn de regels?