Wat is het onderwijsconcept van jenaplan?

Geplaatst door IH op 9 januari 2019
Jenaplanonderwijs hoort bij het traditionele vernieuwingsonderwijs. Een jenaplanschool is een gemeenschap van kinderen, leraren en ouders. De leraren zijn professionele opvoeders. Ouders dragen een deel van de opvoeding van hun kinderen over aan de leraren, maar zij blijven een belangrijke rol in het onderwijs spelen. Het is dan ook een bewuste keuze om je kind bij een jenaplanschool in te schrijven.
Wil je meer weten over de verschillende vernieuwende onderwijsconcepten. Lees dan het artikel Welke concepten voor vernieuwend onderwijs zijn er?

Peter Petersen

In 1924 ontwikkelde Peter Petersen uit het Duitse Jena een nieuwe vorm van onderwijs. Jenaplan was vernieuwd, omdat kinderen van verschillende leeftijden in één groep werden gezet. Dit was het begin van het jenaplanonderwijs. Het jenaplanonderwijs werd in 1955 geïntroduceerd in Nederland door Suus Freudenthal-Lutter.

Het concept van jenaplan onderwijs

In het jenaplanonderwijs staat het kind centraal. Ieder kind is uniek in zijn ontwikkeling, talenten en leerstijl. In het jenaplanonderwijs krijgen kinderen de ruimte zich zo breed mogelijk te ontwikkelen. Kinderen mogen verschillend zijn. Het doel is dat de kinderen van de verschillen en van elkaar leren en dat ze verschillen leren respecteren. Het jenaplanonderwijs is gericht op de opvoeding van kinderen en omvat daarom veel meer dan het aanleren van de standaard schoolse kennis en vaardigheden als lezen, schrijven en rekenen. Kinderen leren in een jenaplanschool veel door deel te nemen aan de zogenaamde basisactiviteiten, spreken/communiceren, spelen, werken en vieren. De leerstof van een jenaplanschool komt uit de leefwereld van de kinderen en uit het cultuurgoed van de maatschappij.

Iedere jenaplanschool is anders

Kenmerkend voor jenaplanonderwijs is dat het een open en interpreteerbaar streefmodel is. Elke jenaplanschool is anders, maakt andere keuzes en legt andere accenten. Het jenaplanconcept wordt vormgegeven vanuit de lokale mogelijkheden. Waar zij in overeenkomen is het werken vanuit de basisprincipes, de kwaliteitscriteria en de kernkwaliteiten. Daarnaast werken de scholen volgens de door de overheid opgestelde kerndoelen. De jenaplanscholen zijn georganiseerd in de Nederlandse Jenaplan Vereniging (NJPV).

Groepssamenstelling op een jenaplanschool

Bijna alle jenaplanscholen werken met zogenaamde stamgroepen. In een stamgroep zitten kinderen uit twee of drie verschillende leerjaren. Voor deze samenstelling is bewust gekozen. Leerlingen leren van de verschillen in de groep en van elkaar. Kinderen kunnen zelf kiezen of zij graag met oudere of jongere kinderen omgaan. De oudere kinderen helpen de jongere kinderen helpen, waardoor de kans dat kinderen op een bepaald vlak zich langzamer ontwikkelen wordt verkleind. Een gevolg van de stamgroepen is dat de positie van kinderen na elk jaar verandert: Een jongste wordt middelste, een middelste wordt oudste, enzovoorts. De kinderen doen daardoor belangrijke sociale ervaringen op.

Jenaplanscholen in Amsterdam

In Nederland zijn ongeveer 220 jenaplanscholen die zijn aangesloten bij de NJPV, met in totaal ongeveer 44.000 leerlingen. In Amsterdam zijn drie erkende jenaplanscholen. Dit zijn de Atlantis en de Zevensprong in Amsterdam Nieuw-West en het Wespennest in Amsterdam Noord. Er is nog een vierde jenaplanschool in Amsterdam, de Biënkorf in Amsterdam Noord, maar deze is niet officieel erkend.

In het OCO Scholenoverzicht vind je meer informatie over de jenaplanscholen in Amsterdam.

Meer info over jenaplan

Meer achtergrondinformatie over jenaplanonderwijs is te vinden op www.jenaplan.nl. Meer achtergronden over de 20 basisprincipes van jenaplanonderwijs is te lezen in Basisprincipes Jenaplan.