Is deelname aan de toetsen LAT-CAP-SEM verplicht?

Voor kinderen waarvan de school denkt dat er sprake is van een leerachterstand, wordt de LAT afgenomen. Mocht daaruit blijken dat er inderdaad een leerachterstand is, dan kan een CAP en vervolgens soms ook een SEM toets worden afgenomen. De LAT mag de school afnemen zonder aparte toestemming van ouders. Voor het afnemen van de CAP en de SEM toets moeten ouders eerst toestemming geven.

LAT

Er wordt bij een leerling de LAT afgenomen als de school denkt dat er mogelijk een leerachterstand is. Dit wordt ook adaptief toetsen genoemd. Deze werkwijze valt binnen het reguliere pakket aan toetsen om het niveau van een leerling te bepalen. Er is daarom geen verplichting van school om hier apart toestemming voor te vragen aan ouders.

CAP en SEM

Als uit de toetsen blijkt dat een kind een achterstand heeft van minstens 25% op tenminste twee leerdomeinen, dan zijn aanvullende testen bedoeld om te kijken wat de oorzaak is van die achterstand. De CAP (Capaciteitentoets) is een soort intelligentietest. Als uit de CAP onvoldoende verklaring is te vinden (lage intelligentie) voor de leerachterstand, dan kan ook nog een SEM (Sociaal-emotioneel onderzoek) uitgevoerd worden. De CAP en de SEM zijn geen reguliere onderwijstoetsen, maar vallen onder psychologisch onderzoek. Daarom is er apart toestemming voor nodig van ouders. Zonder toestemming van ouders mogen deze onderzoeken niet worden uitgevoerd. Als er een eerdere intelligentietest is geweest, kan deze ook gebruikt worden. Ook hiervoor moeten ouders toestemming geven, en moet de toets actueel genoeg zijn.

Geen toestemming, en dan?

De CAP en SEM worden afgenomen zodat de basisschool een goed advies kan geven voor het meest passende vervolgonderwijs, bijvoorbeeld praktijkonderwijs of VMBO-basis. Als ouders geen toestemming geven voor het afnemen van de CAP of SEM, dan maakt dit in principe niet iets uit voor het advies van de school. De school kan dan nog steeds een advies geven voor bijvoorbeeld praktijkonderwijs. In plaats van dat school een onderbouwing van het advies geeft op basis van de toetsresultaten, geeft ze een eigen inschatting van de reden voor de leerachterstand. Dit is dan de onderbouwing van het advies. Het advies wordt toegelicht in het gesprek over het basisschooladvies. Ook krijgen ouders dan een kopie van de informatie in oki-doc. Als een leerling het advies voor PRO of LWOO heeft gekregen van de basisschool, ook als dat zonder aanvullend onderzoek is gebeurd, is het voor ouders niet mogelijk om hun kind op een andere VO-school aan te melden. Wel is het mogelijk voor ouders om in gesprek met school te gaan als ze het oneens zijn met het basisschooladvies.