Rol medezeggenschap bij ouderbijdrage en schoolkosten

Scholen vragen ouders een vrijwillige ouderbijdrage voor extra activiteiten. Dit is toegestaan. De oudergeleding van de medezeggenschapsraad heeft instemmingsrecht op de hoogte en bestemming van de ouderbijdrage. Deze raad controleert ook of in de schoolgids duidelijk staat vermeld dat de bijdrage vrijwillig is. Scholen zijn niet meer verplicht om ouderbijdragecontracten af te sluiten.

Vrijwillige ouderbijdrage voor extra activiteiten

In het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs vragen scholen de ouders van hun leerlingen een vrijwillige financiële bijdrage voor extra voorzieningen en activiteiten. Dit is toegestaan. Deze bijdrage heet de vrijwillige 0uderbijdrage.

Basisscholen gebruiken de vrijwillige ouderbijdrage bijvoorbeeld om vieringen en schoolreisjes mee te bekostigen. Scholen voor voortgezet onderwijs gebruiken de vrijwillige ouderbijdrage meestal voor aanvullend lesmateriaal, schoolkamp, excursies en culturele activiteiten.

Altijd vrijwillig, soms gevolgen

De regels voor de ouderbijdrage zijn helder: de ouderbijdrage is altijd een vrijwillige bijdrage. De school mag een kind niet weigeren, van school sturen of geen diploma uitreiken als een ouder de bijdrage niet betaalt. Het heeft niets te maken met de vraag of je het wel of niet kunt of wilt betalen. Soms kan een kind wel worden uitgesloten van extra activiteiten. Het gaat dan om onderwijsactiviteiten die niet verplicht zijn.

Rol medezeggenschap bij ouderbijdrage

De oudergeleding (of ouder- en leerlinggeleding in het voortgezet onderwijs) van de medezeggenschapsraad wordt op verschillende punten betrokken bij regels voor de schoolkosten en de ouderbijdrage. De oudergeleding stemt in met:

  • de bestemming en vaststelling van de vrijwillige ouderbijdrage
  • regels voor schoolkosten
  • borgregelingen
  • de vaststelling van de schoolgids (waarin de ouderbijdrage en de vrijwilligheid daarvan staat vermeld)

Zonder instemming van de oudergeleding van de medezeggenschapsraad (art. 13 lid 1 onder c WMS en art. 14 lid 2 onder c WMS kunnen de regels niet zomaar worden gewijzigd.

Tip: Vraag als medezeggenschapsraad uit welke kosten de ouderbijdrage bestaat en hoe er wordt omgegaan met ouders die de ouderbijdrage niet (kunnen) betalen. Gaat de ouderbijdrage omhoog? Vraag aan de schoolleider waarom deze verhoging noodzakelijk is?

Publicatie vrijwillige ouderbijdrage verplicht in schoolgids

De school is wettelijk verplicht de ouderbijdrage en het vrijwillige karakter ervan te vermelden in de schoolgids (art. 13 lid 1 onder e WPOart. 24a lid 1 onder d WVO, art. 22 lid 1 onder d WEC). De medezeggenschapsraad kan controleren of de vrijwilligheid van de ouderbijdrage voor ouders voldoende helder is. De oudergeleding heeft instemmingsrecht bij het vaststellen van de schoolgids (art. 13 lid 1 onder g WMS en art. 14 lid 1 onder a WMS). Met dat instemmingsrecht bewaakt de medezeggenschapsraad dat ouders en leerlingen goed geïnformeerd worden over het vrijwillige karakter en de hoogte en bestemming van de vrijwillige ouderbijdrage.

Overeenkomst niet meer verplicht, maar uitsluiting onwenselijk

Sinds 1 juli 2012 gebruiken scholen geen modelovereenkomst meer om de keuze van ouders voor extra voorzieningen en activiteiten vast te leggen. Minister Slob heeft de afgelopen jaren verschillende aangegeven dat de huidige regels voldoende geven aan scholen om zelf afspraken te maken met ouders, zolang voor ouders duidelijk is dat de ouderbijdrage altijd vrijwillig is. In een kamerbrief over kansengelijkheid benadrukte minister Slob in 2019 nogmaals dat leerlingen voor ‘extra onderwijsprogramma’s, zoals tweetalig onderwijs of Technasium’ nooit uitgesloten kunnen worden.

Meer info

Meer achtergronden over de vrijwillige ouderbijdrage en hulp bij het betalen van deze bijdrage is te lezen in het artikel Ben ik verplicht om de vrijwillige ouderbijdrage te betalen?.